Moderna અને Merck દ્વારા વિકસાવવામાં આવેલી પર્સનલાઇઝ્ડ mRNA કેન્સર વેક્સિનના લેટ-સ્ટેજ ટ્રાયલમાં સ્કીન કેન્સર (મેલાનોમા) ના દર્દીઓ માટે આશાસ્પદ પરિણામો મળ્યા છે. આ વેક્સિન શસ્ત્રક્રિયા પછી કેન્સરના પુનરાવર્તન (Recurrence) અને ફેલાવા (Metastasis) ને રોકવામાં અસરકારક સાબિત થઈ છે. દર્દીના ટ્યુમરના DNA પ્રોફાઇલ પર આધારિત આ રસી, રોગપ્રતિકારક શક્તિને કેન્સરના કોષોને ઓળખીને તેનો નાશ કરવા તાલીમ આપે છે. Merck ની 'કીટ્રુડા' (Keytruda) દવા સાથે આ રસીના મિશ્રણથી કેન્સર પાછું આવવાનું જોખમ 49% સુધી ઘટ્યું છે, જે મેલાનોમા દર્દીઓ માટે એક નવી આશા છે.

જામનગર મ્યુનિસિપલ કોર્પોરેશનની આરોગ્ય શાખાના મેલેરિયા વિભાગ દ્વારા છેલ્લા કેટલાક દિવસોમાં 13 આરોગ્ય કેન્દ્રો હેઠળના વિસ્તારોમાં મચ્છરજન્ય રોગચાળા સામે ઝુંબેશ ચલાવવામાં આવી હતી. આ દરમિયાન, તંત્રની ટીમોને તાવ અને ઝાડા-ઉલટીના કુલ 85 કેસો મળી આવ્યા હતા. 233 ટીમોએ 97,244 ઘરોનો સર્વે કર્યો, જેમાં 1935 ઘરોમાં મચ્છરોના બ્રીડિંગ જોવા મળ્યું. 4,72,507 પાત્રોની ચકાસણીમાં 2088 પાત્રોમાં મચ્છરોના પોરા મળ્યા, જેને નાશ કરાયા. આ તપાસ દરમિયાન તાવના 229 કેસો પણ નોંધાયા હતા.

ઘરમાં આધ્યાત્મિક અને સકારાત્મક વાતાવરણ ઊભું કરવા માટે લાંબા પૂજા-પાઠ કે મોટા અનુષ્ઠાનની જરૂર નથી. રોજિંદી દિનચર્યામાં કેટલાક સરળ ફેરફારોથી ઘરમાં શાંતિ, ભક્તિ અને પોઝિટિવ એનર્જી લાવી શકાય છે. અહીં 8 ઉપાયો છે જે ઘરની ઊર્જા બદલી શકે છે: દીવો પ્રગટાવવો, પૂજા સ્થાનની સ્વચ્છતા, મંત્રોચ્ચાર, ઘંટડીનો ઉપયોગ, શંખનો અવાજ, ધૂપ-અગરબત્તી, ઈશ્વરનું ધ્યાન અને ધાર્મિક પુસ્તકોનું પઠન. આનાથી ઘરનું વાતાવરણ શાંત, પવિત્ર અને સકારાત્મક બને છે.

ગુજરાતમાં, લુણાવાડાની 6 વર્ષની બાળકી, જેને દિવસમાં 200 વખત ખેંચ (epilepsy) આવતી હતી, તેના પર VNS (વેગસ નર્વ સ્ટીમ્યુલેશન) સર્જરી સફળતાપૂર્વક કરવામાં આવી છે. જન્મના 6 મહિના પછી શરૂ થયેલી આ ગંભીર બીમારીને કારણે બાળકીના મગજના વિકાસ પર પણ અસર થતી હતી. દવાઓ અને અન્ય સારવાર નિષ્ફળ ગયા બાદ, આ અત્યંત જટિલ સર્જરી દ્વારા તેને 30 થી 80% રાહત મળી છે. આ પ્રકારની VNS સર્જરી ગુજરાતમાં 16 વર્ષથી નાના બાળકમાં પ્રથમ વખત થઈ છે, જે મેડિકલ ક્ષેત્રે એક મહત્વપૂર્ણ સિદ્ધિ છે.

આજના ઝડપી જીવનમાં યુવાનો અનેક માનસિક દબાણનો સામનો કરે છે. "સ્નેહીજન" વિષય પર આયોજિત માનસિક સ્વાસ્થ્ય સેમિનારમાં, નિષ્ણાતોએ સમસ્યાઓને અંદર દબાવી ન રાખવા, સકારાત્મક વિચારસરણી કેળવવા અને જરૂર પડ્યે નિષ્ણાતની સલાહ લેવા પર ભાર મૂક્યો. ડૉ. રાજેશ્રીબેન બોસમિયાએ વિદ્યાર્થિનીઓને તેમના વિચારો અને લાગણીઓને સમજવા તથા જીવનમાં સંતુલન જાળવવા ઉપયોગી સૂચનો આપ્યા. આ કાર્યક્રમનો મુખ્ય હેતુ વિદ્યાર્થિનીઓમાં માનસિક સ્વાસ્થ્યના મહત્વ અંગે જાગૃતિ કેળવવાનો હતો, જેમાં 300 થી વધુ વિદ્યાર્થિનીઓએ ભાગ લીધો.

મોરબીમાં વિલંબિત ચોમાસા બાદ વાતાવરણમાં પલટો આવતાં દૂષિત પાણી અને ગંદકીને કારણે પાણીજન્ય રોગોનો ફેલાવો વધ્યો છે. છેલ્લા બે મહિનામાં ઝાડા-ઉલ્ટીના 637 કેસ નોંધાયા છે, જેના કારણે સિવિલ હોસ્પિટલ સહિતની વિવિધ હોસ્પિટલો દર્દીઓથી ઉભરાઈ રહી છે. રોજ 50 થી 100 કેસ નોંધાઈ રહ્યા છે. આરોગ્ય વિભાગના આંકડા મુજબ, આ બીમારીએ ચિંતા વધારી છે. જનરલ પ્રેક્ટિશનરો મુજબ, કેસોમાં સતત વધારો જોવા મળી રહ્યો છે. જો ગંદકી અને દૂષિત પાણીની સમસ્યાનો ઝડપથી ઉકેલ નહીં આવે તો સ્થિતિ વધુ વણસી શકે છે.

ગુજરાતમાં કેન્સરના વધતા કેસો અને સારવારના ભારે ખર્ચને ધ્યાનમાં રાખીને, 42 ગોળ આંજણા પાટીદાર સમાજે ગુજરાત રાજ્ય કેન્સર નિદાન સિવિલ હોસ્પિટલના સહયોગથી કડિયાદરા ખાતે એક સઘન આરોગ્ય તપાસ શિબિરનું આયોજન કર્યું. આ શિબિરમાં મહિલાઓ માટે સર્વાઇકલ કેન્સર, મેમોગ્રાફી (બ્રેસ્ટ કેન્સર) અને મોઢાના કેન્સર જેવી મહત્વપૂર્ણ તપાસ ફક્ત ₹1,000ના નજીવા દરે ઉપલબ્ધ કરાવાઈ, જે સામાન્ય રીતે ₹6,000 જેટલી મોંઘી હોય છે. પ્રથમ દિવસે 167 મહિલાઓની તપાસ થઈ, જેમાં 136 સર્વાઇકલ કેન્સર, 17 મેમોગ્રાફી અને 14 મોઢાના કેન્સરની તપાસનો સમાવેશ થાય છે.

પાટણ શહેરમાં મેલેરિયા, ડેન્ગ્યુ અને ચિકનગુનિયા જેવા મચ્છરજન્ય રોગોનો ફેલાવો રોકવા આરોગ્ય વિભાગ દ્વારા ઓગસ્ટથી નવેમ્બર સુધી વ્યાપક કામગીરી શરૂ કરાઈ છે. બાંધકામ સાઇટો, શોપિંગ સેન્ટરો અને ઘરોમાં તપાસ કરીને મચ્છરોના લાર્વા નાશ કરવા એબેટ દ્રાવણનો ઉપયોગ કરાઈ રહ્યો છે. 20 ઓગસ્ટે "વિશ્વ મચ્છર દિવસ" નિમિત્તે જનજાગૃતિ અભિયાન વેગવંતું બનશે. નાગરિકોને પાણીના પાત્રો ઢાંકી રાખવા અને સ્વચ્છતા જાળવી સહભાગી બનવા અપીલ છે.

પાલનપુરના અંબિકાનગર વિસ્તારમાં છેલ્લા એક સપ્તાહથી પીવાના પાણીમાં ગટરનું ગંદુ પાણી ભળી રહ્યું છે. આ કારણે સ્થાનિક રહીશો ભારે હાલાકી ભોગવી રહ્યા છે અને ઝાડા-ઉલટી જેવા રોગચાળા ફાટી નીકળવાની દહેશત સેવાઈ રહી છે. રહીશોએ નગરપાલિકામાં રજૂઆત કરી હોવા છતાં સમસ્યાનો ઉકેલ આવ્યો નથી. પાણી પુરવઠા વિભાગના જણાવ્યા મુજબ, ભૂગર્ભ ગટર લાઈન નાંખતી વખતે પાણીની પાઇપલાઇનમાં લીકેજ થયું છે, જે શોધવાની કામગીરી ચાલી રહી છે અને ટૂંક સમયમાં સમસ્યા હલ થઈ જશે.

ફ્લિન્ટ ગ્રૂપ દ્વારા GMERS વડોદરાની ગોત્રી હૉસ્પિટલમાં CSR હેઠળ 2019 થી 2025 સુધીમાં ₹3 કરોડના આધુનિક તબીબી સાધનો દાનમાં અપાયા હતા. તેનું બુધવારે ઇન્સ્પેક્શન કરાયું, જે બાદ વધુ ₹1 કરોડ ફાળવવામાં આવ્યા છે. આ ગ્રાન્ટ દ્વારા આર્થ્રોસ્કોપ, ન્યુરો સ્પાઈન એન્ડોસ્કોપ અપાશે અને પેડિયાટ્રિક વિભાગના બાળકોના પ્લે એરિયાનું નવીનીકરણ થશે. આ સાધનોને કારણે રેડિયોલોજીમાં સમય ઘટ્યો છે અને સર્જરી તથા ICUમાં દર્દીઓની મોનિટરિંગ સુધરી છે. કંપનીના CEO અને પ્રેસિડન્ટ હાઈનર ક્લોકર્સના નેતૃત્વ હેઠળ આ સહાય મળી છે.

ભાવનગર ખાતે યોજાયેલ ઝોનલ ગ્રીપ સમિટમાં જૂનાગઢ મેડિકલ કોલેજના ગાઇનેક ડિપાર્ટમેન્ટે શ્રેષ્ઠ પ્રદર્શન કરીને પ્રથમ ક્રમાંક મેળવ્યો છે. ડો. કૃતાર્થ બ્રહ્મભટ્ટના માર્ગદર્શન હેઠળ ડો. કીશન કાનાણીએ સિઝેરિયન ડિલિવરી દરમિયાન થતા ભારે રક્તસ્રાવને નિયંત્રિત કરવા માટેની નવીન પદ્ધતિ રજૂ કરી. આ પદ્ધતિ મેલી નીચે હોય તેવા જટિલ કેસોમાં ખૂબ અસરકારક સાબિત થઈ છે, જેમાં પહેલા 35-40 બોટલ રક્તની જરૂર પડતી હતી. 36 જટિલ કેસોમાં આ ટેકનીક દ્વારા એક પણ માતૃ મૃત્યુ નોંધાયું નથી.

UKમાં સાલ્મોનેલા (Salmonella Enteritidis) બેક્ટેરિયાના સંક્રમણને કારણે 200 થી વધુ લોકો બીમાર પડ્યા છે અને એક વ્યક્તિનું મોત થયું છે. બ્રિટનની હેલ્થ સિક્યોરિટી એજન્સી (UKHSA) ના રિપોર્ટ મુજબ, આ ગંભીર ફૂડ પોઈઝનિંગના કેસ બહારથી આયાત કરાયેલા ઈંડા ખાવાથી ફેલાયા છે. 207 લોકો સંક્રમિત થયા છે, જેમાં 34ને હોસ્પિટલમાં દાખલ કરવાની ફરજ પડી હતી. આ સંક્રમણ 11 ઓગસ્ટ 2025 ના રોજ પ્રથમવાર સામે આવ્યું હતું. તપાસમાં જાણવા મળ્યું છે કે મોટાભાગના લોકોએ કેફે અને રેસ્ટોરન્ટમાં દૂષિત ઈંડા ખાધા હતા.

વલસાડ સિવિલ હોસ્પિટલમાં મહારાષ્ટ્રના 48 વર્ષીય દર્દીએ ભેદી સંજોગોમાં ડ્રેસિંગ રૂમમાં ફાંસો ખાઈ આત્મહત્યા કરી લેતા ચકચાર મચી છે. ડાયાબીટીસની ગંભીર બિમારીથી પીડાતા રાકેશ બબન બોરગે (ઉ.વ.49) શારીરિક અને માનસિક તણાવમાં હતા. મંગળવારે રાત્રે રૂમમાં લગાવેલા ફાયર સ્પ્રિન્કલર સાથે ચાદર વડે ફાંસો ખાતા હોસ્પિટલની સુરક્ષા અને પ્રશાસનની કામગીરી પર અનેક પ્રશ્નો ઉભા થયા છે. પોલીસે મૃતદેહનો કબજો લઈ PM માટે મોકલી તપાસ હાથ ધરી છે.

487 વર્ષના જામનગરનો ઐતિહાસિક વારસો, જે 1946માં ધનવંતરી મંદિર અને ગુલાબકુંવરબા આયુર્વેદ મહાવિદ્યાલયની સ્થાપનાથી શરૂ થયો. ત્યારબાદ 1965માં ગુજરાત આયુર્વેદ યુનિવર્સિટીની સ્થાપના થઈ, જેણે આયુર્વેદને વૈજ્ઞાનિક અભિગમ સાથે વિશ્વ સમક્ષ રજૂ કરવામાં મહત્વની ભૂમિકા ભજવી. 2020માં ITRAની સ્થાપના સાથે સંસ્થાને રાષ્ટ્રીય મહત્વનો દરજ્જો મળ્યો. હવે રૂ.269.73 કરોડના ખર્ચે વિશ્વનું પ્રથમ વૈશ્વિક પરંપરાગત ચિકિત્સા કેન્દ્ર આકાર લઈ રહ્યું છે.

ભારતીય શાકાહારી આહારમાં પ્રોટીન માટે રાજમા, ચોળા અને કાળા ચણા લોકપ્રિય છે. આ ત્રણેય સસ્તા, પૌષ્ટિક અને વિવિધ રીતે બનાવી શકાય છે. જોકે, પ્રોટીનની માત્રા વિશે પ્રશ્ન થાય છે. 100 ગ્રામ રાંધેલા કઠોળ મુજબ, ચોળામાં આશરે 8.9 ગ્રામ, રાજમામાં 8.7 ગ્રામ અને કાળા ચણામાં 8-9 ગ્રામ પ્રોટીન હોય છે. ચોળા પ્રોટીનમાં થોડા આગળ હોવા છતાં, તફાવત નજીવો છે. તેથી, કેટલું ખાઓ છો અને તેની સાથે શું લો છો તે વધુ મહત્વનું છે.

જામનગર, જે પોતાની પ્રાચીન આયુર્વેદિક પરંપરા માટે જાણીતું છે, તેની આરોગ્ય સેવાઓની સફર 1946માં ધનવંતરી મંદિરની સ્થાપનાથી શરૂ થઈ. આ પ્રગતિ 1965માં ગુજરાત આયુર્વેદ યુનિવર્સિટીની સ્થાપના દ્વારા વિસ્તરી, જે આયુર્વેદને વૈજ્ઞાનિક દિશા આપી. 2020માં, આ સંસ્થાને "ઈન્સ્ટિટ્યૂટ ઓફ ટીચિંગ એન્ડ રિસર્ચ ઈન આયુર્વેદ" (ITRA) તરીકે રાષ્ટ્રીય મહત્વનો દરજ્જો મળ્યો. આ ઐતિહાસિક સિદ્ધિ બાદ, જામનગર વિશ્વના પ્રથમ WHO-GCTM સેન્ટર તરીકે પસંદગી પામ્યું, જે પરંપરાગત દવાઓના સંશોધનનું વૈશ્વિક કેન્દ્ર બન્યું છે.

લંડનમાં એક ઘડિયાળ ઉત્પાદકે ચંદ્રની સ્થિતિ દર્શાવતું પંચાંગવાળું ઘડિયાળ વેચાણ માટે બહાર પાડ્યું. જાહેરખબરમાં જણાવ્યું કે આ ઘડિયાળ શિકારી, ડૉક્ટરો અને દાણચોરો માટે ઉપયોગી છે. બ્રિટિશ મેડિકલ જર્નલના નિષ્ણાતોના મતે, ચંદ્રની સ્થિતિ ડૉક્ટરો, ખાસ કરીને સર્જનો માટે મહત્વની છે. સિઝોફેનિયાના દર્દીઓ પૂનમ દરમિયાન વધુ આક્રમક બને છે. ગર્ભવતી સ્ત્રીઓને પૂનમ નજીક હોય ત્યારે પ્રસવપીડા શરૂ થઈ શકે છે. લંડનની સેન્ટ મેરી હૉસ્પિટલના સર્જનોના અભ્યાસમાં વૃદ્ધોને પૂનમ આજુબાજુ પેશાબમાં તકલીફ થતી હોવાનું જણાયું.

પ્રાચીન સમયથી ફળોને સ્વાસ્થ્ય માટે શ્રેષ્ઠ ગણવામાં આવે છે. ફળો ખનિજ, ક્ષાર અને વિટામિનના ઉત્તમ સ્ત્રોત છે, તેમજ શરીરમાંથી ઝેરી તત્વો દૂર કરવામાં મદદ કરે છે. દરેક ઋતુમાં પ્રકૃતિ આપણને વિવિધ ફળો દ્વારા સ્વાસ્થ્યની સંભાળ રાખવા પ્રેરણા આપે છે. વરસાદની શરૂઆતમાં મળતું જાંબુ ફળ અનેક રોગોમાં રામબાણ ઈલાજ સાબિત થાય છે. તેના ઔષધીય ગુણધર્મો તેને સ્વાસ્થ્ય માટે ખૂબ જ ફાયદાકારક બનાવે છે, જેમાં મૂત્રમાર્ગની પથરી, ડાયાબિટીસ, ઝાડા અને કમળા જેવા રોગોમાં રાહત મળે છે.

આપણને ઘણી વસ્તુઓ વિશે ખબર હોય છે, છતાં તે અપનાવી શકતા નથી. આ 'જાણવું' અને 'કરવું' વચ્ચેની મોટી ખાઈ 'પ્રેઝન્ટ બાયસ', 'હેબિટ લૂપ' અને 'નેગેટિવ રિઇનફોર્સમેન્ટ' જેવી મનોવૈજ્ઞાનિક બાબતોને કારણે સર્જાય છે. વર્તમાનનો મોહ અને તાત્કાલિક રાહત મેળવવાની વૃત્તિ આપણને ભવિષ્યના મોટા ફાયદાઓ અવગણવા પ્રેરે છે. આદતો બદલવા માટે મનોબળ કરતાં સિસ્ટમ અને પરિસ્થિતિ બદલવી વધુ અસરકારક છે. માત્ર જાણકારી નહીં, પરંતુ જીવનમાં ઉતારવી એ જ ખરી સમજદારી છે.

ગ્રે ડિવોર્સ, એટલે કે પચાસ વર્ષ પછીના છૂટાછેડા, હવે સામાન્ય બની રહ્યા છે. લાખો પુરુષો જેઓ આખી જિંદગી પરિવાર માટે જીવ્યા, તેઓ વૃદ્ધાવસ્થામાં એકલા પડી જાય છે. પિતૃસત્તાક સમાજમાં પુરુષોની કિંમત માત્ર તેમની કમાણીથી જ આંકવામાં આવે છે, જેના કારણે બાળકો તેમને પિતા તરીકે નહીં, પણ પૈસા કમાવનાર મશીન તરીકે જુએ છે. લાગણી વ્યક્ત ન કરવાની પ્રથા અને પત્નીનો દબાયેલો અસંતોષ આ સમસ્યાને વધુ વકરે છે. નિવૃત્તિ પછી, જ્યારે પુરુષોને આર્થિક જરૂરિયાત ઓછી થાય છે, ત્યારે તેઓ પરિવારમાં બિનજરૂરી બની જાય છે, જે ગ્રે ડિવોર્સનું કારણ બને છે.

ભારતમાં પેકેજ્ડ ફૂડનું વેચાણ અને તેની નિકાસ નોંધપાત્ર રીતે વધી રહી છે, જે બદલાતી જીવનશૈલી અને શહેરીકરણને કારણે આ ખાદ્યપદાર્થો પર લોકોની નિર્ભરતા દર્શાવે છે. જોકે, આ ઉત્પાદનોમાં વધુ પડતી કેલરી, કાર્બોહાઇડ્રેટ, મીઠું અને ચરબી આરોગ્ય માટે હાનિકારક છે, જેનાથી ડાયાબિટીસ, હૃદયરોગ જેવી બીમારીઓ વધી રહી છે. આ સમસ્યાને પહોંચી વળવા, FSSAI હવે પેકેજ્ડ ફૂડ પર ચેતવણી લેબલ ફરજિયાત બનાવી રહી છે. આ પગલું ગ્રાહકોને ખાંડ, મીઠું અને ફેટના પ્રમાણ વિશે માહિતગાર કરીને સ્વસ્થ ભોજનની પસંદગીમાં મદદ કરશે, જેથી જાહેર આરોગ્યની જાળવણી થઈ શકે.

લોકોના મનમાં અત્યારે શું ચાલી રહ્યું છે તે જાણવું કુતૂહલ જગાવે છે. માનસશાસ્ત્રીઓ મુજબ, દરેક વ્યક્તિના મનમાં એક એવો ભાગ હોય છે જે નિર્ણયોને ટાળે છે. ખાસ કરીને યુવાનોમાં ભાવિ, પરીક્ષા, સંબંધો અને સુરક્ષા જેવા ડર જોવા મળે છે. સફળ વ્યક્તિઓમાં પણ 'હું ફ્રોડ છું' જેવી લાગણી સતાવી શકે છે. નિષ્ફળતાની ચિંતા ધરાવતા લોકો સતત તણાવમાં રહે છે. લોકોના ખાનગી વિચારોમાં આર્થિક બાબતો, સંબંધો, અપમાન, સેક્સ જેવી બાબતો મુખ્ય હોય છે.

મોઢામાં વારંવાર પડતાં ચાંદાં ખાવા-પીવામાં અને બોલવામાં તકલીફ ઊભી કરે છે. અનિયમિત આહાર, તીખા-ખાટા પદાર્થો, તમાકુ અને પેટની ગરમી તેના મુખ્ય કારણો છે. જીભ, હોઠ અને પેઢાં પર બળતરા સાથે ચાંદાં પડે છે, જેનાથી અસ્વસ્થતા વધે છે. આયુર્વેદીય ચિકિત્સા જેવી કે આરોગ્યવર્ધિની, ચ્યવનપ્રાશ, કાથો, હળદર, ત્રિફળા અને ફુલાવેલી ફટકડીના કોગળા લાભદાયી છે. આમળાનું ચૂર્ણ અને સાકરનું પાણી પણ અસરકારક છે.

ખંભાતના વૈણજ-આખોલના દરિયાઈ ભાઠા વિસ્તારમાં કેમિકલયુક્ત પાણી અને ઝેરી અસરના કારણે 7 પશુઓના અચાનક મોત નીપજતાં પશુપાલકોમાં રોષ અને ચિંતા ફેલાઈ છે. અગાઉ આ જ વિસ્તારમાં 13 પશુઓના મોત થયાં હતાં અને વટાદરા-વત્રા સીમમાં 200 પક્ષીઓના મોત થયાં હતાં. ગુજરાત પ્રદૂષણ નિયંત્રણ બોર્ડ (GPCB) એ સ્થળ તપાસ કરી પાણીના સેમ્પલ લીધા છે. મૃત પશુઓના પોસ્ટમોર્ટમ અને FSL તપાસ માટે નમૂના મોકલાયા છે.

સુરત મહાનગરપાલિકાના આરોગ્ય વિભાગમાં મોટો વહીવટી ફેરફાર કરાયો છે. ઇન્ચાર્જ મ્યુનિસિપલ કમિશનર તેજસ પરમારે આરોગ્ય અધિકારી ડૉ. ઉમરીગર પાસેથી ડિવિઝનલ હેડની જવાબદારી પાછી ખેંચી લીધી છે. હવે આરોગ્ય વિભાગની તમામ ફાઈલો, રિપોર્ટ્સ અને દરખાસ્તો ડેપ્યુટી મ્યુનિસિપલ કમિશનર (DyMC) નિધિ સિવાચ મારફતે આગળ વધશે. અગાઉ ડૉ. ઉમરીગર સીધા કમિશનરને રિપોર્ટ કરતા હતા, પરંતુ હવે તેમનું રિપોર્ટિંગ DyMC નિધિ સિવાચ કક્ષાએ થશે. આ નિર્ણયથી ફાઈલ મૂવમેન્ટ અને નિર્ણય પ્રક્રિયામાં DyMC નું મધ્યસ્થ સ્તર ફરી સક્રિય બન્યું છે.

ચોમાસામાં મચ્છરજન્ય રોગો વકરે નહીં તે માટે અમદાવાદ મ્યુનિસિપલ કોર્પોરેશન (AMC) દ્વારા સઘન ડ્રાઇવ ચલાવવામાં આવી રહી છે. આરોગ્ય અને મલેરિયા વિભાગે 1320 કન્સ્ટ્રક્શન સાઇટો અને કોમર્શિયલ એકમોની તપાસ કરી, જ્યાં મચ્છરોની બ્રીડિંગ મળી આવી હતી. દેવાંશી આર્કેડને નોટીસ આપી સીલ કરાયું. સુમેલ બિઝનેસ પાર્ક, ડી માર્ટ સહિત 346 એકમોને નોટીસ ફટકારી 9.77 લાખ રૂપિયાનો દંડ વસૂલ્યો છે. રિવેરા ઇન્ફ્રા પ્રાઇવેટ લિમિટેડને સૌથી વધુ 50 હજાર રૂપિયાનો દંડ કરાયો છે. AMCનો દાવો છે કે ગત વર્ષની સરખામણીમાં આ વર્ષે મચ્છરજન્ય અને પાણીજન્ય રોગોમાં ઘટાડો જોવા મળ્યો છે.

AMC દ્વારા સેન્ટ ઝેવિયર્સ લોયોલા સ્કૂલના કેન્ટીનમાં આકસ્મિક તપાસ હાથ ધરવામાં આવી હતી. તપાસમાં અત્યંત ગંદકી, એક્સપાયરી ડેટ પૂરી થઈ ગયેલા 12 જેટલા ખાદ્ય પદાર્થો, લાયસન્સનો અભાવ અને ગ્લોવ્ઝ વગર ખોરાક બનાવતો હોવાનું સામે આવતાં તંત્રએ કેન્ટીનને સીલ કરી દીધું છે. ફૂડ સેફ્ટી એન્ડ સ્ટાન્ડર્ડ્સ એક્ટ, 2006 હેઠળ જાહેર આરોગ્યના હિતમાં આ કાર્યવાહી કરવામાં આવી છે. અન્ય શાળાઓમાં પણ ચેકિંગ ઝુંબેશ ચાલુ રહેશે.

CGHS (Central Government Health Scheme) હેઠળ મેડિકલ રિઇમ્બર્સમેન્ટના નિયમોમાં હવે સ્પષ્ટતા આવી છે, જે કેન્દ્રીય સરકારી કર્મચારીઓ અને પેન્શનરો માટે ખૂબ મહત્વપૂર્ણ છે. ડૉક્ટરની કન્સલ્ટેશન, મેડિકલ ટેસ્ટ અને રેફરલ સંબંધિત નવા નિયમો દર્શાવે છે કે ક્યારે દર્દીએ તે જ હોસ્પિટલમાં તપાસ કરાવવી પડશે અને ક્યારે CGHS-ઈમ્પેનલ્ડ હોસ્પિટલમાં જવા માટે રેફરલની જરૂર પડશે. ખાસ કરીને રૂ. 3,000 સુધીની તપાસ માટે સામાન્ય રીતે તે જ હોસ્પિટલમાં કરાવવાની રહેશે જ્યાં પ્રાથમિક કન્સલ્ટેશન થયું હતું. CT સ્કેન, MRI અને PET સ્કેન જેવી રૂ. 3,000 થી વધુની તપાસો માટે CGHS રેફરલ ફરજિયાત છે.

રાજકોટ શહેરમાં બદલાતા વાતાવરણને કારણે રોગચાળાએ દેખા દીધી છે. છેલ્લા એક સપ્તાહમાં તાવ, શરદી અને ઉધરસના ૧,૫૭૯ નવા કેસ નોંધાયા છે. સ્થિતિને પહોંચી વળવા Rajkot મહાનગરપાલિકાનું આરોગ્ય તંત્ર એક્શનમાં આવ્યું છે અને જુદા જુદા વિસ્તારોમાં સઘન ફોગિંગ તથા દવા છંટકાવ શરૂ કર્યો છે. બેવડી ઋતુના કારણે વાયરલ ઇન્ફેક્શનના કેસોમાં વધારો જોવા મળી રહ્યો છે. સરકારી અને ખાનગી હોસ્પિટલોમાં દર્દીઓની લાંબી કતારો લાગી રહી છે. RMC દ્વારા ડોર-ટુ-ડોર સર્વેલન્સ અને પોરાનાશક દવા છંટકાવની કામગીરી યુદ્ધના ધોરણે ચાલી રહી છે.

'વર્લ્ડ બ્રેસ્ટ કેન્સર રીસર્ચ ડે' નિમિત્તે સામે આવેલા આંકડા ચિંતાજનક છે. અમદાવાદની સિવિલ હોસ્પિટલમાં છેલ્લા ૧૦ વર્ષમાં બ્રેસ્ટ કેન્સરના ૧૭,૬૮૨ થી વધુ કેસો નોંધાયા છે, જેમાં ૪૧ થી ૫૦ વર્ષની વયજૂથની મહિલાઓ સૌથી વધુ (૩૨%) અસરગ્રસ્ત છે. છેલ્લા બે વર્ષમાં જ બ્રેસ્ટ કેન્સરના કેસોમાં ૧૧.૫૦% નો વધારો નોંધાયો છે. ગુજરાતમાં મહિલાઓમાં થતા કેન્સરમાં સ્તન કેન્સર ૩૧.૨૦% સાથે પ્રથમ ક્રમે છે. ૪૦ વર્ષથી વધુ વયની મહિલાઓએ નિયમિત સ્ક્રિનિંગ કરાવવું હિતાવહ છે.