અમેરિકી પ્રતિબંધો વચ્ચે ચીને ઈરાન પાસેથી ક્રૂડ ઓઈલની ખરીદીમાં ભારે ઘટાડો કર્યો છે, જેના લીધે ઈરાનના અર્થતંત્રને મોટો ફટકો પડ્યો છે. ઈરાનનું ઓઈલ પ્રોડક્શન અને નિકાસ આવક ઘટી છે, અને ઈરાની ઓઈલ વિક્રેતાઓને ભાવ ઘટાડવાની ફરજ પડી રહી છે. ચીનની મોટી રિફાઇનરીઓ પર અમેરિકાના પ્રતિબંધો અને રશિયા પાસેથી સસ્તા ઓઈલનો વિકલ્પ ઉપલબ્ધ હોવાથી ચીન પર ઈરાન પાસેથી ખરીદીનું દબાણ નથી. અમેરિકાની કડક નૌસેના નાકાબંધીને કારણે ઈરાનની ઓઈલ નિકાસ અટકી પડી છે.

ઇલોન મસ્કની SpaceX એ Nasdaq પર ઐતિહાસિક IPO લાવી છે, જેનાથી 4400 થી વધુ કર્મચારી રાતોરાત કરોડપતિ બન્યા છે. આ IPO માં 1.75 ટ્રિલિયન ડૉલરનું મૂલ્યાંકન થયું છે. ભલે ભારતીય રોકાણકારો સીધા IPO માં રોકાણ કરી શકતા નથી, પરંતુ લિસ્ટિંગ બાદ તેઓ સેકન્ડરી માર્કેટ અથવા ETF દ્વારા રોકાણ કરી શકશે. નિષ્ણાતોએ ઓવરવેલ્યુએશન અને કંપનીની નફાકારકતા તેમજ ઇલોન મસ્ક પરની નિર્ભરતા જેવા જોખમો સામે સાવચેતી રાખી રોકાણ કરવાની સલાહ આપી છે.

ટાટા મોટર્સે જાહેરાત કરી છે કે 1 જુલાઈ 2026 થી પોતાની કારો અને SUVની કિંમતોમાં 1.5% સુધીનો વધારો કરવામાં આવશે. આ ભાવ વધારો પેટ્રોલ-ડીઝલ અને ઇલેક્ટ્રિક વ્હીકલ (EV) એમ બંને મોડેલ પર લાગુ પડશે. વધતી ઇનપુટ કોસ્ટ અને મોંઘવારીના દબાણને કારણે આ નિર્ણય લેવાયો છે. Punch, Nexon, Curvv, Harrier, Safari, Tiago, Tigor અને Altroz જેવી લોકપ્રિય ગાડીઓના ભાવ પણ વધશે. ગ્રાહકો પાસે 30 જૂન સુધી જૂની કિંમતો પર ગાડી બુક કરાવવાની તક છે.

દેશમાં મે મહિનામાં રિટેલ મોંઘવારી દર વધીને 3.93% પર પહોંચ્યો છે, જે એપ્રિલમાં 3.48% હતો. પેટ્રોલ-ડીઝલ અને ખાદ્ય પદાર્થોના ભાવ વધારાને કારણે આ વૃદ્ધિ જોવા મળી છે. ઉપભોક્તા મૂલ્ય સૂચકાંક (CPI) આધારિત ખાદ્ય મોંઘવારી 4.78% રહી. આ ભાવ વધારાની અસર ગરીબ અને મધ્યમ વર્ગ પર વધુ પડી રહી છે. કિંમતી ધાતુના આભૂષણ, ટામેટા, આદુ જેવી વસ્તુઓના ભાવ વધ્યા છે, જ્યારે બટાકા, વટાણા, કાર અને જીપના ભાવ સ્થિર રહ્યા છે. RBIએ મોંઘવારી દર 5.1% રહેવાનો અંદાજ મુક્યો હતો.

1970ના દાયકામાં ઓઇલ અછતથી લાચાર અમેરિકા, આજે દુનિયાનું સૌથી મોટું ઓઇલ નિકાસકાર બની ગયું છે. ભૂતકાળમાં ઓઇલને હથિયાર બનાવનારા ખાડી દેશો આજે સંકટમાં છે. 1973ના 'યોમ કિપ્પુર યુદ્ધ' પછી OPECના પ્રતિબંધથી અમેરિકા હચમચી ગયું હતું. પરંતુ, 'શેલ ક્રાંતિ' અને નવી ટેક્નોલોજીએ અમેરિકાને ઓઇલ ઉત્પાદનમાં અગ્રેસર બનાવ્યું. અમેરિકાએ મધ્ય પૂર્વની અસ્થિરતા અને દેશો વચ્ચેના સંઘર્ષનો લાભ ઉઠાવી વૈશ્વિક બજાર પર કબ્જો જમાવ્યો, જ્યારે ઈરાન-ઈરાક જેવા દેશો પ્રતિબંધો અને યુદ્ધોને કારણે પાછળ રહી ગયા.

પશ્ચિમ એશિયામાં ચાલી રહેલા સંઘર્ષ અને સ્ટ્રેટ ઓફ હોર્મુઝમાં અવરોધને કારણે ભારતના પરંપરાગત ખાડી દેશોના ગેસ સપ્લાયર્સ સાથેના સંબંધો પ્રભાવિત થયા છે. આ પરિસ્થિતિમાં, અમેરિકાએ ભારતને LPG અને LNGનો મુખ્ય સપ્લાયર બનીને મોટી ભૂમિકા ભજવી છે. મે 2026માં, અમેરિકા LPG અને LNGની આયાતમાં ભારત માટે સૌથી મોટો દેશ ઉભરી આવ્યો છે. કતાર, સાઉદી અરેબિયા અને UAE જેવા દેશોમાંથી થતી ગેસની આયાતમાં નોંધપાત્ર ઘટાડો થયો છે, જ્યારે અમેરિકાથી આયાત રોકેટ ગતિએ વધી છે.

વિશ્વના સૌથી પ્રખ્યાત બિઝનેસમેન ઈલોન મસ્ક હવે સત્તાવાર રીતે દુનિયાના પ્રથમ 'ટ્રિલિયોનેર' બની ગયા છે. SpaceX કંપનીએ ઇતિહાસનો સૌથી મોટો IPO સફળતાપૂર્વક પૂર્ણ કર્યો છે, જેના કારણે ઈલોન મસ્કે આ ઐતિહાસિક સિદ્ધિ હાંસલ કરી છે. SpaceXના IPO દ્વારા બજારમાંથી રેકોર્ડ બ્રેક 75 અબજ ડૉલર એકત્ર કર્યા છે, જેના કારણે SpaceXનું માર્કેટ વેલ્યુએશન આશરે 1.77 ટ્રિલિયન ડૉલર પર પહોંચી ગયું છે. આ IPO સાથે જ ઈલોન મસ્કની કુલ સંપત્તિ 1.1 ટ્રિલિયન ડૉલર (એટલે કે 1,100 અબજ ડૉલરથી વધુ)ને પાર કરી ગઈ છે.

પૂર્વ RBI ગવર્નર રઘુરામ રાજને ભારતના GDP ગ્રોથના તાજેતરના આંકડાઓ પર સવાલો ઉઠાવ્યા છે. તેમનું કહેવું છે કે, સરકાર દ્વારા જાહેર કરાયેલા વૃદ્ધિ દર અને વાસ્તવિક આર્થિક પરિસ્થિતિ વચ્ચે મોટો તફાવત છે. કંપનીઓ દ્વારા કોર્પોરેટ રોકાણમાં વૃદ્ધિનો અભાવ, આ આંકડાઓની વિશ્વસનીયતા પર પ્રશ્નાર્થ સર્જે છે. જો અર્થતંત્ર ઝડપથી વિકસી રહ્યું હોય, તો રોકાણ વધવું જોઈએ. તેમણે એ પણ નોંધ્યું કે વિદેશી રોકાણકારો (FII) પણ ભારતમાં રોકાણ કરવામાં સાવચેતી રાખી રહ્યા છે, જે આર્થિક વિકાસના સત્તાવાર દાવાઓ સામે શંકા વધારે છે.

અમેરિકન પ્રમુખ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પને ટ્રેડ વોર મોરચે કાનૂની સફળતા મળી છે. અમેરિકાની એક ફેડરલ અપીલ કોર્ટે ટ્રમ્પ વહીવટીતંત્રને વિશ્વભરમાંથી આવતી ચીજવસ્તુઓ પર 10% ગ્લોબલ ટેરિફ વસૂલતા રહેવાની મંજૂરી આપી છે. જ્યાં સુધી આ મામલે અંતિમ ચુકાદો ન આવી જાય ત્યાં સુધી સરકાર આ ટેક્સ વસૂલ કરી શકશે. આ નિર્ણયથી ભારત સહિત વિશ્વભરના બજારોમાં હલચલ તેજ થઈ ગઈ છે, કારણ કે તેની સીધી અસર આંતરરાષ્ટ્રીય વ્યાપાર પર પડશે.

અમેરિકા-ઈરાન તણાવ અને હોર્મુઝની નાકાબંધીને કારણે વૈશ્વિક તેલ સંકટ વકર્યું છે. ખાસ કરીને નાના દેશો ઉર્જા ક્ષેત્રે હાલાકી ભોગવી રહ્યા છે. ANZ રિસર્ચના અહેવાલ મુજબ, ફારસની ખાડીમાંથી સપ્લાયમાં અડચણોને કારણે સપ્ટેમ્બર સુધીમાં ક્રૂડ ઓઈલનો સ્ટોક ભયજનક રીતે ઘટી શકે છે, જેનાથી વિશ્વભરમાં ઈંધણની તંગી સર્જાશે. આ સ્થિતિ લાંબા સમય સુધી યથાવત રહે તો વૈશ્વિક રિઝર્વ ફક્ત 20 દિવસ ચાલે તેટલું બચશે.

પેટ્રોલ-ડીઝલના ભાવ વધારાની અસર હેઠળ, અમદાવાદ મ્યુનિસિપલ કોર્પોરેશન (AMC) સંચાલિત ફાયર બ્રિગેડ સેવાઓના ચાર્જમાં દોઢથી ત્રણ ગણો વધારો કરવામાં આવ્યો છે. સ્થાયી સમિતિની બેઠકમાં મંજૂર થયેલા આ નિર્ણય બાદ, ઔદ્યોગિક એકમો અને શહેર બહારના વિસ્તારોમાં આગ બુઝાવવા માટે ફાયર બ્રિગેડને બોલાવવા પર નવો ચાર્જ લાગુ પડશે. 15 વર્ષ બાદ થયેલા આ ફેરફાર મુજબ, 8 કલાક માટે લઘુતમ રૂ. 1600 ચાર્જ લેવાશે, જે અગાઉ રૂ. 300 થી રૂ. 1000 હતો. શહેરમાં થતી ઘટનાઓ માટે નાગરિકો પાસેથી કોઈ ચાર્જ લેવાશે નહીં.

ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે ઈરાન પર હુમલાની ધમકી બાદ ડીલની વાત કહેતા વૈશ્વિક બજારોમાં રાહતનો સંચાર થયો. આની અસર શેરબજાર પર જોવા મળી, જ્યાં સેન્સેક્સ 1000 થી વધુ પોઈન્ટ અને નિફ્ટી 294 પોઈન્ટ ઉછળ્યો. સોનામાં 1668 રૂપિયા અને ચાંદીમાં 5164 રૂપિયાનો પ્રચંડ ઉછાળો નોંધાયો. બીજી તરફ, બ્રેન્ટ ક્રૂડ 95 ડોલરથી ઘટીને 88.93 ડોલર થયું. ડોલર સામે રૂપિયો પણ મજબૂત થઈ 95 ની નજીક પહોંચ્યો.

ભારતના વિદેશ મંત્રી ડૉ. એસ. જયશંકરે ફિનલેન્ડમાં અમેરિકા અને યુરોપના રશિયન તેલ ખરીદી અંગેના બેવડા વલણને ખુલ્લું પાડ્યું. તેમણે સ્પષ્ટ કહ્યું કે, ભારત અમેરિકાનો તેલ પાછળનો ખેલ સમજે છે અને પોતાના દેશના હિતોને પ્રાથમિકતા આપે છે. જયશંકરે યાદ અપાવ્યું કે, એક સમયે અમેરિકાએ પોતે ભારતને રશિયન ઓઇલ ખરીદવા આગ્રહ કર્યો હતો, પરંતુ હવે પ્રતિબંધો લગાવે છે. તેમણે યુરોપને પણ અરીસો બતાવતા કહ્યું કે, યુરોપ ભારતીય હથિયારોથી નહીં, પરંતુ ભારતીય હથિયારોથી હુમલા નથી થયા, પણ યુરોપિયન હથિયારોનો ઉપયોગ ભારતીય હિતો વિરુદ્ધ થાય છે.

સરકારે તમામ ઔદ્યોગિક, વાણિજ્યિક અને સંસ્થાકીય બલ્ક યુઝર્સ માટે રિટેલ પેટ્રોલ પંપો પરથી પેટ્રોલ અને ડીઝલ ખરીદવા પર 90 દિવસનો પ્રતિબંધ મૂક્યો છે. હવે આ ગ્રાહકોએ ફક્ત જથ્થાબંધ વેચાણ કેન્દ્રો પરથી જ ઇંધણ ખરીદવું પડશે. રિટેલ અને જથ્થાબંધ કિંમતોમાં મોટા તફાવતને કારણે આ નિર્ણય લેવાયો છે, જેના કારણે રિટેલ આઉટલેટ્સ પર વેચાણમાં અસામાન્ય વધારો થયો હતો. આ પગલું જાહેર હિતમાં આવશ્યક સેવાઓમાં અવરોધ અટકાવવા માટે લેવાયું છે.

આજ એટલે કે શુક્રવાર, 12 જૂનના રોજ સેન્સેક્સ 1000 અંક (1.38%)ના ઉછાળા સાથે 74,800 પર કારોબાર કરી રહ્યો છે. નિફ્ટીમાં પણ 300 અંક (1.25%)નો ઉછાળો છે, તે 23,450 પર પહોંચી ગયો. આજના કારોબારમાં રિયલ્ટી, મેટલ અને બેંક શેરોમાં સૌથી વધુ ખરીદી જોવા મળી રહી છે. એશિયન બજારોમાં તેજી, સાઉથ કોરિયાનું બજાર 8% વધ્યું અમેરિકી બજારોમાં ગઈકાલે તેજી રહી

અમેરિકાના રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે ઈરાન સામે હડતાળ રદ કરતા આંતરરાષ્ટ્રીય ક્રૂડ ઓઇલ બજારમાં ભાવ ઘટ્યા છે. બ્રેન્ટ ક્રૂડ $89.03 અને WTI ક્રૂડ $86.30 પ્રતિ બેરલ પર ટ્રેડ થયા. જોકે, સ્થાનિક સ્તરે પેટ્રોલ અને ડીઝલના ભાવ યથાવત રહ્યા. દિલ્હીમાં પેટ્રોલ ₹102.12 અને ડીઝલ ₹95.20 પ્રતિ લિટર છે. ક્રૂડ ઓઇલના ઊંચા ભાવને કારણે કંપનીઓ દરરોજ ₹750 કરોડનું નુકસાન કરી રહી છે. ગુજરાતના મુખ્ય શહેરોમાં પણ ભાવ યથાવત છે.

મધ્ય પૂર્વમાં ઈરાન સંઘર્ષ અને હોર્મુઝ સંકટના કારણે ઉભા થયેલા ભયના માહોલ વચ્ચે કેન્દ્ર સરકારે દેશમાં ઈંધણની સંગ્રહખોરી રોકવા એક મોટો નિર્ણય લીધો છે. સરકારે સ્પષ્ટ કર્યું છે કે ડીઝલની કોઈ અછત નથી, પરંતુ લોકોમાં ફેલાયેલા ડરનો સંગ્રહખોરો ફાયદો ન ઉઠાવે તે માટે આ કડક પગલું ભરવામાં આવ્યું છે. આ અંતર્ગત સામાન્ય પેટ્રોલ પંપો પર હાઈ સ્પીડ ડીઝલ (HSD) ના વેચાણ પર મર્યાદા (Sale Cap) નક્કી કરી દીધી છે.

છેલ્લા ત્રણ દાયકાના ડેટા દર્શાવે છે કે ફિફા વિશ્વ કપ યોજાયા હોય તેવા મોટાભાગના વર્ષોમાં BSE સેન્સેક્સે રોકાણકારોને સકારાત્મક વળતર આપ્યું છે. જે પૈકી ૨૦૦૬માં સૌથી વધુ વળતર આપ્યું હતું. ફિફા વર્લ્ડ કપના વર્ષોમાં સેન્સેક્સનું વળતર ૩.૫% થી ૪૬.૭% સુધીનું રહ્યું છે. જાપાન અને દક્ષિણ કોરિયા દ્વારા સંયુક્ત રીતે આયોજિત ૨૦૦૨ની ટુર્નામેન્ટ દરમિયાન, સેન્સેક્સમાં આશરે ૩.૫% નો વધારો નોંધાયો હતો. જર્મનીમાં ૨૦૦૬ના ફિફા વર્લ્ડ કપ દરમિયાન, ભારતીય બજારે સૌથી મજબૂત પ્રદર્શન કર્યું હતું, જેમાં સેન્સેક્સમાં આશરે ૪૬.૭%નો વધારો થયો હતો.

US અને ઈરાન વચ્ચે વધી રહેલા તણાવને કારણે ક્રૂડ ઓઈલના ભાવમાં ઉછાળો આવ્યો છે, જ્યારે શેરબજારો પર દબાણ વધી રહ્યું છે. રાયસ્ટાડ એનર્જીના અહેવાલ મુજબ, જો બંને દેશો વચ્ચે સંપૂર્ણ સંઘર્ષ ફાટી નીકળશે, તો ક્રૂડ ઓઈલ ૧૫૦ ડોલર પ્રતિ બેરલ સુધી પહોંચી શકે છે. આ સંઘર્ષ ગલ્ફ ક્ષેત્રના છ મુખ્ય તેલ ઉત્પાદક દેશોના આશરે ૧૧.૮ મિલિયન બેરલ પ્રતિ દિવસના તેલ ઉત્પાદનને અસર કરી શકે છે.

ભારતીય કેરીની ફાઈટોસેનિટરી સમસ્યાઓના કારણે જાપાન અને નેપાળ જેવા મુખ્ય આયાતકાર દેશોએ તેના પર પ્રતિબંધ મૂક્યો છે, જેનાથી ભારતીય નિકાસકારોને વ્યાપક નુકસાન થવાની ભીતિ છે. જાપાન દર વર્ષે લગભગ 18-20 કરોડ રૂપિયાની કેરી આયાત કરે છે, જ્યારે નેપાળ 40 કરોડ રૂપિયાની કેરીઓ આયાત કરે છે. જોકે, નેપાળે પ્રતિબંધ બાદ પોતાનો નિર્ણય બદલીને આયાત યથાવત્ રાખી છે. ફાઈટોસેનિટરી એ બે ગ્રીક શબ્દોનું સંયોજન છે.

સ્ટેટ બેંક ઓફ ઇન્ડિયા, HDFC બેંક અને સેન્ટ્રલ બેંક ઓફ ઇન્ડિયા જેવી અગ્રણી બેંકોએ ફોરેન કરન્સી નોન-રેસિડેન્ટ (બેંક) (FCNR(B)) થાપણો પર વ્યાજ દરમાં ૨૫૦ બેસિસ પોઇન્ટથી વધુનો વધારો કર્યો છે. સ્ટેટ બેંકે ૨૯૫ બેસિસ પોઇન્ટ અને એચડીએફસી બેંકે ૨૬૦ બેસિસ પોઇન્ટનો વધારો કર્યો છે. કરુર વૈશ્ય બેંકે ૩ થી ૫ વર્ષની થાપણો પર વ્યાજ દર ૭% કર્યો છે, જ્યારે AU Small Finance Bank એ ૭.૧% વ્યાજ દર ઓફર કરી રહ્યું છે.

મુંબઈ ઝવેરી બજારમાં આજે સોના-ચાંદી તથા પ્લેટીનમના ભાવમાં ઘટાડો આગળ વધ્યો હતો. નવી માગ ધીમી હતી. વિશ્વ બજાર તૂટતાં ઘરઆંગણે ઈંમ્પોર્ટ કોસ્ટ નીચી ઉતરી હતી. જો કે મુંબઈ કરન્સી બજારમાં આજે રૂપિયા સામે ડોલરના ભાવ ફરી ઉંચકાતાં ઝવેરી બજારમાં ભાવ ઘટાડો તેટલા પ્રમાણમાં સિમિત રહ્યો હોવાનું બજારના જાણકારો જણાવી રહ્યા હતા. વિશ્વ બજારમાં ક્રૂડતેલના ભાવ વધ્યા પછી ફરી ઘટયાના સમાચાર મળ્યા હતા.

ઈરાન-અમેરિકા તણાવ અને AI ના ફફડાટ વચ્ચે ભારતીય શેરબજારોમાં ઘટાડો જોવા મળ્યો. ક્રુડ ઓઈલ અને ડોલર સામે રૂપિયાની નબળાઈ, તેમજ એન્થ્રોપિકના નવા AI મોડલના કારણે IT શેરોમાં ભારે વેચવાલી નીકળી. PSU બેંક અને રિયાલ્ટી શેરોમાં પણ ઘટાડો થયો, જ્યારે ખાનગી બેંક અને હેલ્થકેર શેરોમાં પસંદગીનું આકર્ષણ રહ્યું. મિડ અને સ્મોલ કેપ શેરોમાં વિશ્વાસની કટોકટી જોવા મળી.

સ્પેસએક્સનો બહુચર્ચિત આઈપીઓ ઈલોન મસ્કને ટ્રિલિયોનેર બનાવી શકે છે તે સૌ કોઈ જાણે છે. પરંતુ, આ આઈપીઓ કંપનીના કર્મચારીઓની આર્થિક સ્થિતિમાં મોટો ફેરફાર લાવી શકે છે. રિપોર્ટ મુજબ, કંપનીના ૪,૦૦૦થી વધુ કર્મચારીઓ પોતાના શેર અને સ્ટોક ઓપ્શનના કારણે કરોડપતિ અથવા ડોલર-મિલ્યેનેર્સ બની શકે છે. 

અધિક માસ અને વેકેશનને કારણે જૂનાગઢ, સાસણ, અને સોમનાથમાં પ્રવાસીઓની સંખ્યામાં નોંધપાત્ર વધારો થયો છે. આ બાબતને ધ્યાનમાં રાખીને, GST વિભાગ જૂનાગઢ જિલ્લાની 660 અને ગીર સોમનાથ જિલ્લાની 353 હોટલો, ફાર્મ હાઉસ અને રેસ્ટોરન્ટ્સનું વિશ્લેષણ શરૂ કરી રહ્યું છે. GST ચોરી કરનારાઓ સામે કડક કાર્યવાહી કરવામાં આવશે. GST જોઈન્ટ કમિશનર ધર્મજીત યાજ્ઞીકે જણાવ્યું કે, આગામી 15 જૂનથી આ તપાસ અને કાર્યવાહી શરૂ કરવામાં આવશે, જેમાં ટેક્સ ભરવામાં થતી ગેરરીતિઓ અને બિલિંગ પ્રથાઓ પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરવામાં આવશે.

સરકારે ઇથેનોલ મિશ્રિત પેટ્રોલ પર લાગતી એક્સાઇઝ ડ્યુટી નાબૂદ કરી છે, જે 22% થી 30% ઇથેનોલવાળા પેટ્રોલ પર લાગુ પડશે. આ નિર્ણય સામાન્ય જનતા અને ખેડૂતો માટે ફાયદાકારક છે, કારણ કે ઇથેનોલનું ઉત્પાદન શેરડી, મકાઈ અને બગડેલા અનાજમાંથી થાય છે. ક્રૂડ ઓઇલના વધતા ભાવ અને આયાત બિલમાં વધારાને કારણે સરકારે વૈકલ્પિક ઇંધણ પર ભાર મૂક્યો છે, જેથી આયાતમાં ઘટાડો થાય. E85 ફ્યુઅલ, જે 85% ઇથેનોલ અને 15% પેટ્રોલનું મિશ્રણ છે, તે E20 કરતાં 20 રૂપિયા પ્રતિ લીટર સસ્તું છે.

આર્ટિફિશિયલ ઇન્ટેલિજન્સ (AI) ભારતીય બેંકિંગ ક્ષેત્ર માટે ગંભીર માથાનો દુખાવો બની રહી છે. 'બાયોકેચ'ના વૈશ્વિક સર્વે મુજબ, 84% ભારતીય બેંકોએ છેલ્લા વર્ષમાં ફ્રોડથી થતા નાણાકીય નુકસાનમાં નોંધપાત્ર વધારો જોયો છે. 90% ભારતીય નિષ્ણાતો માને છે કે છેતરપિંડીના પ્રયાસોમાં અભૂતપૂર્વ વધારો થયો છે, જે 81% વૈશ્વિક સરેરાશ કરતાં વધુ છે. 93% નાણાકીય લીડર્સ AI ને કારણે સાયબર ક્રિમિનલ્સના કૌભાંડો વધુ હાઈટેક બન્યા છે તેમ માને છે. લગભગ અડધી ભારતીય બેંકો વાર્ષિક 83 કરોડ રૂપિયાથી વધુ ગુમાવી રહી છે. UPI અને ઇન્સ્ટન્ટ પેમેન્ટ પ્લેટફોર્મ ડિજિટલ ફ્રોડના મુખ્ય સ્ત્રોત બન્યા છે.

અમેરિકા અને ઈરાન વચ્ચેના વધતા તણાવને કારણે આંતરરાષ્ટ્રીય બજારમાં ક્રૂડ ઓઇલના ભાવ પ્રતિ બેરલ $150 સુધી પહોંચી શકે છે. 'રિસ્ટાડ એનર્જી'ના રિપોર્ટ મુજબ, આ સંઘર્ષને કારણે મિડલ ઈસ્ટના 6 અગ્રણી ઓઇલ ઉત્પાદકોનું દૈનિક 11.8 મિલિયન બેરલ ઓઇલ ઉત્પાદન ઠપ થઈ ગયું છે, જે આધુનિક ઊર્જા બજારના ઇતિહાસમાં પુરવઠામાં સૌથી મોટો અવરોધ છે. આ કારણે વૈશ્વિક શેરબજારોમાં ઘટાડો જોવા મળ્યો છે. ત્રણ મહિનામાં 1 અબજ બેરલ ક્રૂડ ઓઇલનો સપ્લાય ગાયબ થયો છે. રાજદ્વારી ઉકેલની શક્યતા ઘટતા ઓઇલના ભાવમાં અસ્થિરતા રહેશે.

ટ્રમ્પ પ્રશાસનની આડેધડ ટેરિફ વસૂલી બાદ હવે મુશ્કેલી વધી છે. સુપ્રીમ કોર્ટે ટ્રમ્પ તંત્રની દલીલ ફગાવી દીધી છે કે તેઓ માત્ર કેસ કરનારા 4000 આયાતકારોને જ ટેરિફ પેટે ઉઘરાવેલી રકમ પરત કરશે. કોર્ટે સ્પષ્ટ કર્યું છે કે, જે બધાએ ટેરિફ ચૂકવ્યો છે તે તમામને 166 અબજ ડોલરની રકમ 80 દિવસની અંદર પરત કરવી પડશે. ટ્રમ્પ તંત્ર હવે આદેશને કોર્ટ ઓફ અપીલ્સમાં પડકારવાની તૈયારી કરી રહ્યું છે. અત્યાર સુધીમાં 90 અબજ ડોલરના દાવા સ્વીકારાયા છે.

અમેરિકા અને ઈરાન વચ્ચે તણાવ વધતાં વૈશ્વિક બજારોમાં અસ્થિરતા જોવા મળી રહી છે. ભારતીય શેરબજારમાં સેન્સેક્સ અને નિફ્ટી બંનેમાં મોટો ઘટાડો નોંધાયો છે. સેન્સેક્સ 465 પોઈન્ટ અને નિફ્ટી 142 પોઈન્ટ તૂટ્યા છે. કોમોડિટી માર્કેટમાં સોના-ચાંદીના ભાવમાં પણ નોંધપાત્ર ઘટાડો થયો છે, જેમાં સોનામાં 1573 રૂપિયા અને ચાંદીમાં 5012 રૂપિયા સુધીનો કડાકો બોલાઈ ગયો હતો. બ્રેન્ટ ક્રૂડ ઓઇલ 95 ડૉલરની આસપાસ પહોંચી ગયું છે, જ્યારે ભારતીય રૂપિયો ડોલર સામે 22 પૈસા કમજોર થયો છે.