MP, UP, રાજસ્થાન, ઝારખંડ, વિદર્ભમાં ભીષણ ગરમી, તાપમાન 46°C-47°C સુધી પહોંચી શકે છે. ભોપાલમાં રસ્તાઓ પર ડામર પીગળ્યો. ચોમાસું 26 મેના રોજ કેરળ પહોંચી શકે છે, પણ સુપર અલ નીનો તેને નબળું પાડશે, જેનાથી દુષ્કાળ અને તીવ્ર ગરમીની આશંકા છે.

હવામાન વિભાગની આગાહી મુજબ, રાજ્યના મોટાભાગના શહેરોમાં મહત્તમ તાપમાન 1 થી 2 ડિગ્રી ઘટશે. જોકે, ભેજનું પ્રમાણ વધતાં ઉકળાટ અને બફારો વધશે, જેથી ગરમીનો અહેસાસ તીવ્ર રહેશે. લોકોને સીધા તડકામાં જવાનું ટાળવા અને પ્રવાહી લેવાની સલાહ અપાઈ છે.

ભાવનગરમાં ગુરૂવારે એક દસકની રેકોર્ડબ્રેક કરનારી ગરમી પડયાં બાદ સૂર્યનારાયણે હળવા પડી કાળઝાળ ગરમીમાં શેકાયેલા નગરજનોને રાહત આપી હતી. આજે શુક્રવારે ગરમીના યલો એલર્ટ વચ્ચે મહત્તમ તાપમાન ૦૬.૦૨ ડિગ્રી ગગડી જતાં આઠ દિવસ બાદ પ્રથમ વખત ગરમીનો પારો ૪૦ ડિગ્રીની નીચે પહોંચ્યો હતો.

૩૦ સપ્ટેમ્બર સુધી ખાંડની નિકાસ પર સરકારે અચાનક પ્રતિબંધ મૂકતા ખાંડ ક્ષેત્ર આશ્ચર્યચકિત થયું છે. ૧.૫ મિલિયન ટનમાંથી ૫૦૦,૦૦૦ ટનની વધારાની નિકાસ મંજૂરી પછી આ નિર્ણય આવ્યો. સ્થાનિક ભાવ નિયંત્રણ અને ઉપલબ્ધતા માટે નિર્ણય લેવાયો, પરંતુ લાંબા ગાળે ખેડૂતોને નુકસાનની આશંકા. કેટલાક માને છે કે આનાથી ભાવ નિયંત્રિત નહીં થાય.

વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીએ બે દિવસ અગાઉ જીવન જરૂરિયાતની ચીજ વસ્તુઓ પર કંટ્રોલ કરવાનું જણાવતા આમ જનતામાં હાઉ ઉભો થતાં સંખેડા પંથકમાં હાંડોદ પેટ્રોલ પંપ પર એગ્રીકલ્ચર માટે ડીઝલ મેળવવા રીતસર કારબા મૂકી નંબર ક્યારે આવે ? તેની રાહ જોતાં ભૂમિ પુત્રો ફેટામાં જોઈ શકાય છે. બપોરે ધોમધખતા 43 -45 ડિગ્રીમાં પણ લોકો ડીઝલ મેળવવા લાઈન લગાવી રહ્યાં છે.

છોટાઉદેપુરની જીવાદોરી ઓરસંગ નદીમાં રેતી ખનનને કારણે હવે માત્ર પથ્થરો બચ્યાં છે. ગેરકાયદે રેતી ખનનથી નદીનું સ્વરૂપ બદલાયું છે અને પાણીના સ્તર ઊંડા ઉતર્યા છે. આનાથી 30 હજારની વસતીને પાણીની ગંભીર સમસ્યાનો સામનો કરવો પડી રહ્યો છે. નવા ચેકડેમના દરવાજાની પ્લેટો પણ ગાયબ છે.

બોડેલીમાં કેરીના રસના હંગામી સ્ટોલ પર નગરપાલિકા દ્વારા દરોડા પાડવામાં આવ્યા. અધિકારીઓએ કેમિકલ અને ભેળસેળ યુક્ત રસ જપ્ત કરી રૂા.800નો દંડ ફટકાર્યો. લોકોના સ્વાસ્થ્યની સુરક્ષા માટે સ્વચ્છતા જાળવવા સૂચનો અપાયા.

અંકલેશ્વર GIDC નજીક સારંગપુરના કનૈય્યા નગરમાં બોરમાંથી પીળા રંગનું પાણી નીકળતાં સ્થાનિકોમાં ચિંતા. પાણી ગુણવત્તા અને ઉપયોગ યોગ્ય ન લાગતાં લોકો પરેશાન. પશુઓ પણ પાણી પીવાનું ટાળી રહ્યા છે. ચામડી પર ખંજવાળ જેવી આડઅસરોની ફ્રિયાદો. જવાબદાર તંત્રને ભૂગર્ભજળ તપાસ અને સાચું કારણ શોધવા માંગ. આરોગ્ય સમસ્યાઓનો ભય.

ભરૂચ જિલ્લામાં બાળકો અને માતાઓના પોષણ સ્તરમાં સુધારો લાવવા સંકલિત બાળ વિકાસ યોજના અને બ્રિટાનિયા ન્યુટ્રીશન ફાઉન્ડેશને સ્વસ્થ ભારત પ્રોગ્રામ શરૂ કર્યો છે. આ પ્રોગ્રામ હેઠળ અતિ કુપોષિત બાળકોને ખાસ આહાર આપવામાં આવશે.

ભરૂચ જીલ્લાના નેત્રંગ તાલુકામાં ચેકડેમો અને નદી-નાળાઓમાં માટી પુરાણથી પાણી સંગ્રહ ક્ષમતા ઘટી છે. ખેડૂતોની માગ છે કે ચેકડેમો અને નદી-નાળાઓ ઊંડા કરવામાં આવે. જેથી સિંચાઈ અને પીવા માટે પાણી સરળતાથી મળી શકે અને જમીનમાં પાણીનું સ્તર વધી શકે.

GI ટેગ ધરાવતી ગીર કેસર કેરી તેની ખાસ ગુણવત્તાને કારણે વૈશ્વિક સ્તરે લોકપ્રિય બની છે. કેસર બેલ્ટમાં 3 લાખ મેટ્રિક ટનથી વધુ કેરીનું ઉત્પાદન થાય છે. નિકાસને પ્રોત્સાહન આપવા અપેડા ફાર્મ રજીસ્ટ્રેશન ફરજીયાત કરાયું છે અને કાર્ગો હબ વિકસાવવામાં આવ્યું છે. આધુનિક સુવિધાઓ અને વૈશ્વિક માંગને કારણે ગીર કેસર કેરી ગુણવત્તાનું પ્રતિક બની છે.

સાવરકુંડલા તાલુકામાં સુરજવડી અને શેલડેડુમલ ડેમમાં ડિસિલ્ટિંગ અને ઊંડા ઉતારવાની કામગીરી શરૂ. રાજ્ય સરકારના રૂ. 6 કરોડના ખર્ચે, ખેડૂતોને સિંચાઈ, વરસાદી પાણીનો સંગ્રહ અને ભૂગર્ભ જળસ્તર વધારવાનો હેતુ. સુરજવડી ડેમમાં પ્રથમ વખત મોટા પાયે કામગીરીથી 12 ગામોને લાભ. પાણી ગ્રામ્ય અર્થતંત્ર માટે જીવનદાયી છે, જે ખેડૂતોને રાહત આપશે.

ગુજરાતમાં ગરમીનો પ્રકોપ યથાવત્ છે, ભાવનગર 45.2°C સાથે સૌથી ગરમ રહ્યું. સુરતમાં તાપમાનમાં ઘટાડા બાદ 5°Cનો ઉછાળો નોંધાયો. આજે કચ્છ, રાજકોટ, સુરેન્દ્રનગરમાં હીટવેવની આગાહી છે. આવતીકાલથી ગરમીમાં આંશિક રાહત મળવાની શક્યતા છે, પવનની દિશામાં ફેરફારથી તાપમાન ઘટશે.

યુપીમાં વાવાઝોડા-વરસાદે 111 લોકોનો ભોગ લીધો, પ્રયાગરાજ અને ભદોહીમાં સૌથી વધુ મોત. મહારાષ્ટ્રના અકોલા, જલગાંવ, વર્ધા, અમરાવતીમાં તાપમાન 45°C ને પાર. રાજસ્થાનના ફલોદી, જેસલમેર, બાડમેર અને યુપીના બાંદા પણ અત્યંત ગરમ રહ્યા. દેશના ઘણા ભાગોમાં હીટવેવની સ્થિતિ ચાલુ રહી.

અમરેલીના લાઠીમાં યુરિયા ખાતર માટે ખેડૂતોની લાંબી કતારો લાગી. સવારથી ખેડૂતો સંઘ બહાર ઉમટી પડ્યા. ખાતરની માત્ર બે થેલી મળતાં ખેડૂતોમાં રોષ. ખેતી સિઝનમાં ખાતરની અછતથી મુશ્કેલી વધી. ગરમીમાં કલાકો રાહ જોતા ખેડૂતો પરેશાન. પૂરતુ વિતરણ કરવાની માગ.

સુમુલ ડેરી સુરત અને તાપી જિલ્લાના પશુપાલકો માટે ખુશીના સમાચાર લાવ્યા છે. ગત નાણાકીય વર્ષના અંતે બોનસમાં વધારો કર્યો છે. અગાઉ ₹870 પ્રતિ કિલોફેટ ઉપરાંત ₹30 BCU ફેટફેર મળતા હતા. હવે ₹120 બોનસ સાથે કુલ ₹1020 મળશે, જે ગુજરાતમાં સૌથી વધુ છે. આ નિર્ણયથી અઢી લાખ પશુપાલકોને આર્થિક લાભ થશે.

બનાસકાંઠા જિલ્લા કલેક્ટર મિહિર પટેલની અધ્યક્ષતામાં પાલનપુર ખાતે જિલ્લા જળ અને સ્વચ્છતા એકમ (વાસ્મો)ની સમીક્ષા બેઠક યોજાઈ. ગ્રામ્ય પાણી પુરવઠા અને સ્વચ્છ ભારત મિશનની કામગીરીની વિસ્તૃત સમીક્ષા, યોજનાઓ, ‘જળ સેવા’, ફરિયાદો અને નિવારણ પર ચર્ચા થઈ. ઉનાળામાં પીવાના પાણીની સુલભતા અને ગુણવત્તા જાળવવા પર ભાર મુકાયો.

દિલ્હી, યુ.પી., બિહાર, રાજસ્થાન, મધ્ય પ્રદેશ, કર્ણાટક, તેલંગાણા અને આંધ્ર પ્રદેશ સહિત અનેક રાજ્યોમાં ગરમી અને ગરમ પવનોનો પ્રકોપ છે. હવામાન વિભાગે 10 રાજ્યોમાં ભારે વરસાદ, આંધી અને તોફાનનું એલર્ટ જાહેર કર્યું છે, જેમાં 70 કિમી પ્રતિ કલાકની ઝડપે પવન ફૂંકાઈ શકે છે. દિલ્હીમાં 41 ડિગ્રી સુધી તાપમાન પહોંચવાની શક્યતા છે. તમિલનાડુમાં પણ ભારે વરસાદની સંભાવના છે. લોકોને સાવચેત રહેવાની અને સુરક્ષિત સ્થળોએ રહેવાની સલાહ અપાઈ છે.

આભમાંથી અંગારા વરસ્યા, અગન ભઠ્ઠી જેવી ગરમીમાં નાગરિકો શેકાયામોડી સાંજ સુધી બળબળતી ગરમીનો અનુભવ, બાળકો-વૃદ્ધો, અશક્તો અને બીમાર વ્યક્તિઓની હાલત કફોડીભાવનગર -  ભાવનગરમાં ગરમીનું અણધાર્યું વાવાઝોડું ફૂંકાયું છે. ૧૧ વર્ષનો રેકોર્ડ તોડનારી ૪૫.૨ ડિગ્રી ગરમીના બળબળતા તાપમાં શહેરીજનો રીતસરના શેકાયા હતા. અગન ભઠ્ઠી જેવો આકરો તાપ-સૂર્યપ્રકોપના કારણે બપોરના સમયે રસ્તાઓ પર ગરમીનું સ્વયંભૂ કરફ્યુ લાગી ગયું હતું.

કાળઝાળ ગરમી વચ્ચે, આંદામાનમાં ચોમાસુ સક્રિય થતાં ગુજરાતમાં 15 જૂન સુધીમાં અથવા તે પહેલાં ચોમાસુ મંડાઈ જવાની આશા છે. ભારતીય હવામાન વિભાગ મુજબ 92% વરસાદની શક્યતા છે. છેલ્લા ત્રણ વર્ષમાં ઉત્તર ગુજરાતમાં સારો વરસાદ થયો છે, અને આ વર્ષે પણ સારા ચોમાસાની અપેક્ષા છે. ચોમાસા પહેલાં પ્રિ-મોન્સૂન એક્ટિવિટી અને આંધી-વંટોળની સંભાવના છે.

પોરબંદરમાં ઉનાળાનું રૌદ્ર સ્વરૂપ જોવા મળ્યું છે. છેલ્લા 24 કલાકમાં તાપમાન 3.4 ડિગ્રી વધીને 39 ડિગ્રીએ પહોંચ્યું છે, જેના કારણે શહેર ધગધગતા ભઠ્ઠા જેવું બની ગયું છે. ભેજ ઘટતા 'ડ્રાય હીટ' ની અસર વધી છે અને બપોરના સમયે ગરમ પવનો ફૂંકાયા હતા. લોકોએ બપોરના સમયે ઘરમાં રહેવાનું પસંદ કર્યું અને ઠંડા પીણાનો સહારો લીધો. હીટસ્ટ્રોકથી બચવા ડોક્ટરોએ હાઇડ્રેશન, હળવા કપડાં, બપોરે બહાર ન નીકળવા અને હળવો ખોરાક લેવાની સલાહ આપી છે.

ઉત્તર પ્રદેશમાં ભયાનક વાવાઝોડા, ગાજવીજ અને કરા પડવાથી 74 લોકોના મોત થયા છે. 38 જિલ્લાઓમાં ‘યલો એલર્ટ’ જાહેર કરાયું છે. 100 કિમીની ઝડપે ફૂંકાયેલા પવનથી વૃક્ષો, થાંભલા ધરાશાયી થયા, વીજ પુરવઠો અને ટ્રાફિક ઠપ્પ થયો.

ભાવનગરમાં આગામી ચોમાસુ પાક માટે ખેડૂતો દ્વારા હાલના સંજોગોમાં ખાતર, બિયારણ, દવાની ખરીદી થતી હોય છે ત્યારે સ્ટાન્ડર્ડ ખરીદી થાય તે હેતુ નાયબ ખેતી નિયામક દ્વારા તકેદારી રાખવા અપીલ કરાઇ છે. જો કે, ગત વર્ષે કુલ ૪૯ સેમ્પલ ફેઇલ થયા હતાં. સુત્રો પાસેથી મળતી વિગતો મુજબ ગત વર્ષે જિલ્લાના વિવિધ એગ્રો સહિતની પેઢીમાંથી લીધેલ સેમ્પલમાં બિયારણના ૧૦, જંતુનાશક દવાના ૧૪ અને ખાતરના ૨૫ નમૂના લેબોરેટરીમાં નાપાસ જાહેર થયેલા છે.

ધોલેરા વિસ્તારમાં બુધવારે સર ઓથોરિટી દ્વારા ફાઈનલ પ્લોટ ફળવણીની કાર્યવાહી દરમિયાન ભારે વિવાદ સર્જાયો હતો. વિવાદિત સ્થળ તરીકે ઓળખાતા વિસ્તારમાં, જ્યાં અગાઉ મોટી માત્રામાં માટીનું ખનન કરવામાં આવ્યું હતું અને હાલ તે સ્થળ 15 ફૂટ જેટલા ઊંડા પાણી ભરાયેલા ખાડા તરીકે ઓળખાય છે, ત્યાં ખેડૂતોને ફાઈનલ પ્લોટ ફાળવવામાં આવતા ખેડૂતોમાં ભારે રોષ ફટી નીકળ્યો હતો. આ કાર્યવાહી સામે આશરે 17થી 18 ખેડૂતો દ્વારા એકજૂટ થઈને વિરોધ નોંધાવવામાં આવ્યો હતો. ખેડૂતોનું કહેવું છે કે, જે જમીન તેમને ફાળવવામાં આવી રહી છે તે ખેતી માટે તો દૂર, વસવાટ માટે પણ યોગ્ય નથી.

સુરેન્દ્રનગર જિલ્લામાં અસહ્ય ગરમીના કારણે છેલ્લા 15 દિવસમાં હીટસ્ટ્રોકના 37 કેસ નોંધાયા છે. મહત્તમ તાપમાન 45.5 ડીગ્રી સુધી પહોંચ્યું હતું. ગાંધી હોસ્પિટલમાં હીટસ્ટ્રોકના દર્દીઓ માટે 6 બેડની વ્યવસ્થા કરાઈ છે, પરંતુ હાલ કોઈને દાખલ કરવાની જરૂર પડી નથી. હવામાન વિભાગે આગામી 2 દિવસ માટે ઓરેન્જ એલર્ટ જાહેર કર્યો છે.

નર્મદા જિલ્લાના એકતા નગર (કેવડિયા) ખાતે આવેલ સરદાર પટેલ જિયોલોજીકલ પાર્ક (જંગલ સફારી)માં ઉનાળાની કાળઝાળ ગરમીથી દેશી અને વિદેશી વન્યજીવોને બચાવવા માટે વન વિભાગ દ્વારા વિશેષ કૂલિંગ સિસ્ટમ, ફ્રોઝન ફૂડ અને24 કલાક મેડિકલ મોનિટરિંગ સહિતની હાઈટેક વ્યવસ્થાઓ કરવામાં આવી છે. પ્રાણીઓ અને પક્ષીઓને ગરમીથી રાહત આપવા માટેની વિશેષ વ્યવસ્થાઓ કરવામાં આવી છે. જંગલ સફારીમાં પ્રાણીઓની ગરમીમાં વિશેષ કારજી લેવામાં આવી રહી છે.‎

રાજસ્થાનના બાડમેરમાં 48.3°C તાપમાન નોંધાયું. MP-હરિયાણામાં કરા અને ભારે વરસાદ થયો. UPના બરેલીમાં વૃક્ષો-થાંભલા પડ્યા. બિહાર અને મહારાષ્ટ્રમાં વાવાઝોડા-વીજળીથી 11 લોકોના મોત થયા. ચોમાસું આંદામાન-નિકોબાર પહોંચવાની શક્યતા છે.

ક્લાઈમેટ ચેન્જ, અલ નીનોની અસર અને યુધ્ધ જેવી સ્થિતિને કારણે કૃષિ ક્ષેત્ર સામે મોટો પડકાર છે. સરકાર ખાતર અને અનાજની સપ્લાય ચેન જાળવવા, ઓર્ગેનિક ખેતી, પાક વૈવિધ્ય, આધુનિક ટેકનોલોજી, સિંચાઈ વ્યવસ્થા અને સંગ્રહ પર ભાર મૂકી રહી છે. ચોમાસું નબળું રહેવાથી મોંઘવારી વધવાનો અને ગ્રામિણ ઈકોનોમી પર દબાણ આવવાનો ભય છે.

ભારતનું અર્થતંત્ર અનિશ્ચિતતા અનુભવી રહ્યું છે. પશ્ચિમ એશિયામાં તણાવ, ક્રૂડ ઓઇલના ઊંચા ભાવ અને નબળા ચોમાસાની શક્યતા ફુગાવામાં વધારો કરી શકે છે અને આર્થિક વૃદ્ધિને અવરોધી શકે છે. જો ઉર્જા પુરવઠાની સમસ્યાઓ અને નબળા ચોમાસા ચાલુ રહે, તો તે ફુગાવા અને વૃદ્ધિ બંનેને અસર કરશે. દેશની આર્થિક પ્રવૃત્તિમાં મંદીના સંકેતો દેખાઈ રહ્યા છે.

ગુજરાતનો દરિયો ગરમ થઈ રહ્યો છે, જે માછલીઓ, પરવાળા અને માછીમારો માટે મોટું જોખમ છે. INCOIS મુજબ, અરબ સાગર અને હિંદ મહાસાગરનું તાપમાન ચિંતાજનક રીતે વધી રહ્યું છે. આના કારણે 'મરીન હીટવેવ' આવે છે, જે પરવાળાના 'બ્લીચિંગ' અને માછલીઓના સ્થળાંતરનું કારણ બને છે. આ પરિસ્થિતિ માછીમારી ઉદ્યોગને નુકસાન પહોંચાડી રહી છે અને ચક્રવાતનું જોખમ પણ વધારી રહી છે.