પશ્ચિમ એશિયામાં વધતા સંઘર્ષને કારણે હોર્મુઝ સ્ટ્રેટમાં 20,000 થી વધુ ભારતીય નાવિકો જોખમમાં છે. NUSI એ વ્યક્ત કરેલી ચિંતા મુજબ, યુદ્ધ વકરશે તો જહાજો અટકી શકે છે, જેનાથી ખોરાક અને દવાઓની અછત સર્જાઈ શકે છે. મિસાઈલ અને ડ્રોન હુમલાનું જોખમ રહેલું છે. NUSI એ ભારત સરકારને ઇવેક્યુએશન પ્રોટોકોલ તાત્કાલિક લાગુ કરવા વિનંતી કરી છે.

નેપાળની બાલેન સરકારે ભારતીયો માટે નવા Identity Card નિયમો લાગુ કર્યા છે. હવે ઓળખપત્ર વિના કોઈ ભારતીય નેપાળમાં પ્રવેશી શકશે નહીં. આ નિર્ણયથી સરહદ પર અફરાતફરી જોવા મળી રહી છે. આધાર કાર્ડ જેવા વૈધ દસ્તાવેજો ફરજિયાત છે. ચીની ઘૂસણખોરીની આશંકા અને સ્થાનિકોમાં રોષ પણ જોવા મળી રહ્યો છે.

પાકિસ્તાનના ઉત્તર-પશ્ચિમ વિસ્તારમાં આવેલા બન્નુ જિલ્લામાં શનિવારે એક ભયાનક આતંકવાદી હુમલો થયો છે. અફઘાનિસ્તાન સરહદ પાસે આવેલા ખૈબર પખ્તુનખ્વા પ્રાંતમાં આતંકીઓએ એક પોલીસ ચોકીને નિશાન બનાવી હતી. આ હુમલામાં વિસ્ફોટકો ભરેલી કારનો ઉપયોગ કરીને આખી પોલીસ ચોકીને ઉડાવી દેવામાં આવી છે, જેમાં અંદાજે 15 જેટલા પોલીસકર્મીઓના મોત થયા હોવાની આશંકા છે. અત્યાર સુધી 3ના મૃતદેહ મળી આવ્યા છે.

ઈરાન યુદ્ધે પુરવઠા શૃંખલામાં વિક્ષેપ પાડયો હોવાથી વૈશ્વિક ખાદ્ય પદાર્થોના ભાવ ત્રણ વર્ષથી વધુ સમયગાળામાં સૌથી વધુ વધી ગયા હતા.  તેલ અને અનાજના ભાવમાં વધારો થવાને કારણે એપ્રિલમાં સંયુક્ત રાષ્ટ્રના ખાદ્ય પદાર્થોના ભાવ સૂચકાંકમાં ૧.૬ ટકાનો વધારો નોંધાયો હતો. તે એક વર્ષ પહેલા કરતા ૨.૫ ટકા વધુ છે.

યુદ્ધ બાદ ઇરાનના અખાતમાં 20 હજાર નાવિકો સાથે 2 હજાર જહાજો ફસાયેલા છે. પાણીની અછત, મોંઘવારી અને માનસિક તણાવ જેવી મુશ્કેલીઓનો સામનો કરી રહ્યા છે. કાયદા હોવા છતાં સુરક્ષા અને પ્રત્યાવર્તન અઘરું છે. ભૂતકાળમાં સુએઝ નહેરમાં 8 વર્ષ સુધી 14 જહાજો ફસાયેલા રહ્યાં હતાં, જેને 'યલો ફ્લીટ' નામ અપાયું.

અમેરિકાના પ્રતિબંધો છતાં ઈરાન પરમાણુ શસ્ત્રો વિકસાવી રહ્યું હતું. ઈરાનના વિદેશમંત્રીને ઓમાનના વેપારી પાસેથી 'U-235' લખેલી એક ભેદી ચબરખી મળી, જે પરમાણુ શસ્ત્રો માટે જરૂરી યુરેનિયમના આઈસોટોપનો સંકેત હતો. આ ઘટના બાદ ઈરાને અબ્દુલ કાદિરખાનના નેટવર્ક દ્વારા ગુપ્ત રીતે સેન્ટ્રિફ્યુઝ મેળવી પરમાણુ ટેકનોલોજી વિકસાવી.

Anguilla, એક નાનકડો ટાપુ, .ai ડોમેન એક્સટેન્શનના કારણે Arrtificial Intelligence (AI) ક્રાંતિનો લાભ લઈ રહ્યો છે. ChatGPT ના લોન્ચ બાદ .ai ડોમેનની માંગ વધતા, Anguilla ની સરકારની આવકમાં નોંધપાત્ર વધારો થયો છે, જેનો ઉપયોગ દેશના વિકાસ, એરપોર્ટ, આરોગ્ય અને શિક્ષણમાં થઈ રહ્યો છે.

રશિયા-યુક્રેન યુદ્ધે લાખોનો ભોગ લીધો છે, અર્થતંત્રને ધ્રુજાવી દીધું છે. શરણાર્થી સંકટ સર્જાયું છે. યુક્રેન ‘ફૂડ બાસ્કેટ’ હોવા છતાં નિકાસ અવરોધાઈ છે. આ યુદ્ધે NATO ને નવી ઊર્જા આપી છે, પણ UN નું અસ્તિત્વ નબળું પાડ્યું છે. રશિયાએ ભાડૂતી સૈનિકો, ખાસ કરીને વેગનર ગ્રુપનો ઉપયોગ કર્યો. ભારતીય અને પેરુવિયન યુવાનોને ઊંચા પગારની લાલચ આપી યુદ્ધમાં ધકેલાયા, જે માનવ તસ્કરી સમાન છે. આ આંતરરાષ્ટ્રીય કાયદાઓનું ઉલ્લંઘન છે.

કેરેબિયન પ્રિન્સેસ ક્રૂઝ શિપ પર નોરો વાઇરસનો ચેપ ફેલાયો, જેમાં 3,116 પ્રવાસીઓ સવાર હતા. 115 પ્રવાસીઓ બીમાર પડ્યા. આ વાઇરસ ઝડપથી ફેલાઈને ઝાડા-ઉલટી જેવી સમસ્યાઓ ઊભી કરે છે. યુરોપ અને દક્ષિણ એટલાન્ટિક સુધી હન્ટા વાઇરસના ફેલાવાને પગલે આરોગ્ય એજન્સીઓ પણ સતર્ક બની છે.

રશિયા-યુક્રેન વચ્ચે ત્રણ દિવસનો યુદ્ધવિરામ થયો છે. યુક્રેને રશિયાની વિક્ટરી ડે પરેડમાં હુમલો ન કરવાની ખાતરી આપી છે. આ પરેડ ટેન્કો અને મિસાઈલો વગર તદ્દન ફિક્કી રહી. અમેરિકા પ્રેરિત આ યુદ્ધવિરામ ૯, ૧૦ અને ૧૧ મે સુધી છે. રશિયા આ દરમિયાન સતર્ક છે.

ઇરાન-મિડલ ઈસ્ટ તણાવ અને વૈશ્વિક જેટ ફ્યુઅલ સપ્લાયની અસર અમદાવાદ એરપોર્ટ પર દેખાઈ રહી છે. ઉનાળાની સિઝનમાં, 13 ફ્લાઇટો બંધ અને કેટલીક ફ્લાઇટોની ફ્રીકવન્સી અડધી થતાં દર અઠવાડિયે 17 હજાર સીટો ઘટી ગઈ છે. આંતરરાષ્ટ્રીય મુસાફરો માટે વિકલ્પો સીમિત બન્યા છે, અને ગલ્ફ સેક્ટરમાં ભાડાં આસમાને પહોંચી ગયા છે. અનેક એરલાઇન્સે રૂટ સ્થગિત કે બંધ કર્યા છે, જેના કારણે મુસાફરીનો સમય વધશે અને પેકેજ મોંઘા થશે.

ઇરાન-યુએસના ક્રોસ ફાયરીંગમાં 'અલ ફૈઈઝ નુર' વહાણ ભોગ બન્યું. એક ખલાસીનું મૃત્યુ, ચાર-પાંચને ગંભીર ઇજા. 17 ખલાસીઓએ પ્લાસ્ટિક ટાંકીના સહારે 10 કલાક મોત સામે લડ્યા. સલાયાના અન્ય વહાણે બચાવ્યા. સરકાર પાસે ન્યાય અને સુરક્ષાની માંગ.

મહેસાણાની 7 ગુજરાત NCC બટાલિયન તથા મ્યુનિસિપલ આર્ટ્સ એન્ડ અર્બન બેંક સાયન્સ કોલેજ દ્વારા ‘ઓપરેશન સિંદૂર’ના એક વર્ષ પૂર્ણ થવા નિમિત્તે કેડેટ્સમાં દેશપ્રેમ, હિંમત અને યુદ્ધ જેવી પરિસ્થિતિમાં ચતુરાઈપૂર્વક કાર્ય કરવાની ભાવના વિકસાવવા પ્રેરણાદાયી રેલીનું આયોજન કરાયું હતું. રેલી દરમિયાન સૂર્યચંદ્રક વિજેતા વીર અરબેશંકરજીને શ્રદ્ધાંજલિ અર્પણ કરાઇ હતી અને તેમના શૌર્ય અને દેશસેવાના ઉદાહરણો દ્વારા કેડેટ્સને પ્રેરણા આપી હતી. કાર્યક્રમનું આયોજન સુબેદાર શિવકુમાર અને તેમની ટીમે કર્યું હતું. કમાન્ડિંગ ઓફિસર કમલ નાયરે સ્ટાફ અને કેડેટ્સને બિરદાવ્યા હતા.

ઈરાન યુદ્ધ અને મોંઘા જેટ ફ્યુઅલના કારણે એર ઇન્ડિયા ઓપરેટિંગ કોસ્ટ ઘટાડવા પગારમાં કાપ અને 20% ફ્લાઇટ્સ રદ કરવાની તૈયારીમાં છે. નોન-ટેકનિકલ સ્ટાફને રજા પર મોકલાશે.

પાકિસ્તાનને IMF તરફથી US$1.2 બિલિયન મંજૂર થયા. વિસ્તૃત ભંડોળ હેઠળ US$7 બિલિયન અને સ્થિતિસ્થાપકતા સુવિધા હેઠળ US$1.4 બિલિયન મળવાની સંમતિ છે. પાકિસ્તાને IMF ને સ્થિરીકરણના માર્ગ પર રહેવાનું વચન આપ્યું છે, જે વિદેશી હૂંડિયામણ અનામત વધારશે.

ઓપરેશન સિંદૂરને એક વર્ષ પૂર્ણ થયા બાદ ભારત અને પાકિસ્તાન વચ્ચેના સંબંધોમાં હજુ પણ શૂન્યાવકાશ છે. સત્તાવાર સ્તરે કોઈ સંપર્ક નથી થયો, પરંતુ પડદા પાછળ વાતચીતનો માર્ગ ખોલવાના પ્રયાસો તેજ બન્યા છે.

US પ્રમુખ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે રશિયા અને યુક્રેન વચ્ચે 9 થી 11 મે સુધી ત્રણ દિવસના યુદ્ધવિરામની જાહેરાત કરી. આ સમયગાળા દરમિયાન, બંને દેશો 1,000 કેદીઓની આપ-લે કરશે. આ શાંતિની આશા જગાડે છે અને યુદ્ધના અંતની શરૂઆત બની શકે છે. આ અંગે બંને દેશોના નેતાઓ સંમત થયા છે. વાટાઘાટો સતત પ્રગતિ કરી રહી છે.

અમેરિકા-ઈરાન સંઘર્ષને કારણે ક્રુડ તેલની આયાત પર નિર્ભર દેશોને મોટા આંચકા લાગ્યા છે ત્યારે અલ નિનોના જોખમે તાપમાનમાં વધારો તથા હવામાન સૂકુ રહેવાની શકયતા વધારી દેતા ભારત સહિત એશિયાના દેશો સામે ક્રુડ ઓઈલ બાદ હવે ફુગાવાનું નવું જોખમ ઊભરી રહ્યું છે. ખાતરના ઊંચે ગયેલા ભાવની અસર વર્ષના આગામી છ મહિનામાં જોવા મળવાનું શરૂ થશે. એશિયાના મોટાભાગના દેશોમાં ફુગાવો હાલમાં અનેક વર્ષોની ઊંચી સપાટીએ પહોંચી ગયો છે. પરિવહન, લોજિસ્ટિક તથા યુટિલિટી ખર્ચને કારણે ફુગાવો વધી ગયો છે.

અમેરિકાના ટેરિફ સામે કાનૂની પડકારો જોતાં, ભારતે અમેરિકા સાથે દ્વીપક્ષી વેપાર કરારમાં ઉતાવળ ન કરવી જોઈએ, તેમ GTRIએ જણાવ્યું. અર્થપૂર્ણ લાભો વિનાના એકતરફી કરાર જોખમી છે. અમેરિકન કોર્ટે ટ્રમ્પના ૧૦ ટકા ગ્લોબલ ટેરિફ રદ કરતાં આ ચેતવણી આવી છે, જે ટ્રમ્પને ટેરિફ મુદ્દે બીજો ફટકો છે.

હન્ટા વાઇરસ ચેપી છે પણ કોરોના જેવી મહામારી નથી. ત્રણ લોકોના મોત છતાં, 29 ચેપગ્રસ્ત પ્રવાસીઓને 12 દેશોમાં જવા દેવાની છૂટ મોંઘી પડશે. આ વાયરસ ખાંસી-છીંકથી ફેલાઈ શકે છે, 50% જીવ જોખમમાં મુકાઈ શકે છે, પણ કોરોના કે શરદી-ખાંસીની જેમ ઝડપી નથી. આર્જેન્ટિનાથી નીકળેલા ક્રૂઝ પરથી વાયરસ ફેલાયો.

યુદ્ધની અટકળો વચ્ચે ક્રૂડ ઓઈલના ભાવ ફરી ૧૦૩ ડોલર નજીક પહોંચ્યા. મુંબઈમાં સોનાના ભાવ ધીમા ઘટ્યા, જ્યારે ચાંદીમાં વધારો જોવા મળ્યો. વૈશ્વિક સોનાના ભાવમાં પણ ઘટાડો નોંધાયો. ઈરાન અને અમેરિકા વચ્ચેના સંબંધો પર બજારની નજર છે.

ઈરાન-અમેરિકા વચ્ચે તણાવ વધતાં વૈશ્વિક અને ભારતીય શેરબજારોમાં ભારે ગભરાટ ફેલાયો. સ્ટેટ બેંક ઓફ ઈન્ડિયાના નબળા ત્રિમાસિક પરિણામો અને ફંડો દ્વારા બેંકિંગ, ફાઈનાન્સ, મેટલ, માઈનીંગ, ઓઈલ-ગેસ, અને ઓટો શેરોમાં મોટી વેચવાલીને કારણે સેન્સેક્સ 516 પોઈન્ટ ગબડીને 77328 પર પહોંચ્યો. જ્યારે કન્ઝયુમર ડયુરેબલ્સ, આઈટી-સોફ્ટવેર સર્વિસિઝ, અને હેલ્થકેર શેરોમાં ખરીદી જોવા મળી. અમેરિકી ડોલર સામે રૂપિયો નબળો પડ્યો અને ક્રુડ ઓઈલના ભાવ વધ્યા.

અમેરિકા-ઇરાને યુદ્ધવિરામ અને શાંતિમંત્રણા વચ્ચે એકબીજા પર હુમલા કર્યા છે. ઇરાને હોર્મુઝની ખાડીમા અમેરિકાની ડિસ્ટ્રોલયને નિશાન બનાવીને મિસાઇલ પ્રહાર કર્યો હતો. તેના વળતા જવાબમાં અમેરિકાએ કાશેમ અને બંદર અબ્બાસ પર હુમલો કર્યો હતો.

અમેરિકન પ્રમુખ ટ્રમ્પની બરોબરની માઠી દશા બેઠી છે. ઇરાન સામેના યુદ્ધમાં નામોશી પછી તેમણે હવે ટેરિફના મોરચે કોર્ટમાં પણ ફરીથી ફટકો  સહન કરવાનો આવ્યો છે. ગુરુવારે અમેરિકન કોર્ટે ટ્રમ્પે લગાવેલા ૧૦ ટકા વૈશ્વિક વેરાને ગેરકાયદેસર ગણાવી રદ કરી દીધો. કોર્ટે જણાવ્યું હતું કે ૧૯૭૦ના દશકાના વેપાર કાયદાનો હવાલો દઈને લગાવવામાં આવેલો વેરો તર્કસંગત નથી.

અમેરિકી વિદેશ મંત્રી માર્કો રૂબિયો પણ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પની વિચિત્ર વાતોમાં ફસાયા. ઇરાન સાથે ઇઝરાયેલની મદદથી 'ઓપરેશન એપિક ફ્યુરી' પૂરું થયાની જાહેરાત કરી, પણ થોડા જ કલાકોમાં નવા હુમલા કર્યા. ભારતનું એક જહાજ ડૂબી ગયું, ખલાસીઓને બચાવી દુબઈ લઈ જવાયા.

ચીને પહેલીવાર સત્તાવાર રીતે સ્વીકાર્યું છે કે ગયા વર્ષે ભારત અને પાકિસ્તાન વચ્ચે થયેલા યુદ્ધ દરમિયાન તેણે પાકિસ્તાની વાયુસેનાને ઓન-સાઇટ ટેકનિકલ સહાય પૂરી પાડી હતી. ચીની સરકારી બ્રોડકાસ્ટર CCTV પર પ્રસારિત એક ઇન્ટરવ્યુમાં, એવિએશન ઇન્ડસ્ટ્રી કોર્પોરેશન ઓફ ચાઇનાના એન્જિનિયરોએ ખુલાસો કર્યો કે તેઓ યુદ્ધ દરમિયાન પાકિસ્તાનમાં હાજર હતા. અહેવાલ મુજબ, આ સંઘર્ષ દરમિયાન ચીની બનાવટના J-10CE ફાઈટર જેટે ભારતના ફ્રેન્ચ બનાવટના રાફેલ ફાઈટર જેટને તોડી પાડ્યું હતું. આ પ્રથમ ઘટના છે જ્યારે ચીની બનાવટના આ વિમાને કોઈ દુશ્મન વિમાનને તોડી પાડ્યું હોય.

અમેરિકાના ડોમેસ્ટિક મોરચે પ્રમુખ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પને મોટો આંચકો લાગ્યો છે. યુએસ ટ્રેડ કોર્ટે ટ્રમ્પ વહીવટીતંત્ર દ્વારા લાદવામાં આવેલા 10% વૈશ્વિક ટેરિફને ગેરકાયદેસર જાહેર કરી રદબાતલ ઠેરવ્યો છે. આ નિર્ણય ટ્રમ્પની આક્રમક વેપાર નીતિઓ માટે એક મોટી કાનૂની નિષ્ફળતા માનવામાં આવે છે. કોર્ટે 5 દિવસમાં રિફંડનો આદેશ પણ આપ્યો છે.

ઈરાન સાથેના યુદ્ધની સ્થિતિ અને વૈશ્વિક અનિશ્ચિતતા વચ્ચે અમેરિકન પ્રમુખ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પની વેપાર નીતિઓને મોટો કાયદાકીય ફટકો પડ્યો છે. અમેરિકન ટ્રેડ કોર્ટે ટ્રમ્પ પ્રશાસન દ્વારા લાદવામાં આવેલા તાજેતરના 10% ગ્લોબલ ટેરિફને ગેરબંધારણીય અને ગેરકાનૂની ગણાવ્યા છે. અદાલતે સ્પષ્ટ કર્યું છે કે 1970ના દાયકાના વેપાર કાયદાનો ઉપયોગ કરીને આટલા વ્યાપક ટેક્સ લાદવા ઉચિત નથી.કાયદાનો દુરુપયોગ અને કોર્ટની કડક ટિપ્પણીફેબ્રુઆરી મહિનામાં ટ્રમ્પે 'ટ્રેડ એક્ટ 1974' ની કલમ 122 નો સહારો લઈને આ ટેરિફ લાગુ કર્યા હતા.

મધ્ય પૂર્વમાં ઈરાન અને US વચ્ચે લશ્કરી સંઘર્ષ વધી રહ્યો છે. Hormuz સ્ટ્રેટ પર તણાવ વચ્ચે, ટ્રમ્પે ઈરાની ડ્રોન પર કાવ્યાત્મક ટિપ્પણી કરી, જેને "પ્રેમનો થપ્પડ" ગણાવ્યો. બંને દેશો એકબીજા પર હુમલાનો આરોપ લગાવી રહ્યા છે, જોકે ટ્રમ્પ 'યુદ્ધવિરામ' અમલમાં હોવાનો દાવો કરી રહ્યા છે.

Iran vs USA War |  અમેરિકા અને ઈરાન વચ્ચે સીઝફાયર હોવા છતાં બંને દેશો વચ્ચે યુદ્ધ જેવી સ્થિતિ સર્જાઈ છે. ઈરાને હોર્મુઝ સ્ટ્રેટમાં અમેરિકન ડિસ્ટ્રોયર (યુદ્ધ જહાજો) ને નિશાન બનાવીને મિસાઈલ હુમલા કર્યા બાદ અમેરિકાએ આક્રમક જવાબી કાર્યવાહી કરી છે. અમેરિકન સેનાએ ઈરાનના કેશમ અને બંદર અબ્બાસ સ્થિત સૈન્ય ઠેકાણાઓ પર બોમ્બમારો કર્યો છે. અમેરિકન પ્રમુખ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે આ હુમલાઓને 'લવ ટેપ' ગણાવી ઈરાનને કડક ચેતવણી આપી છે.