થરાદ તાલુકાના ભોરલ ગામની દૂધ મંડળી છેલ્લા 9 દિવસથી બંધ છે, જેના કારણે 500થી વધુ પશુપાલકો મુશ્કેલીમાં મુકાયા છે. મંડળીના મંત્રી અને ચેરમેન સહિતના હોદ્દેદારોએ રાજીનામા આપતાં દૂધ સ્વીકારવાની કામગીરી ઠપ્પ થઈ ગઈ છે. સામાન્ય રીતે દરરોજ 3,000થી 4,000 લિટર દૂધની આવક થતી હતી. મોંઘા દાણ અને ઘાસચારા વચ્ચે દૂધ ન વેચાતાં પશુપાલકોની આજીવિકા પર અસર પડી છે. પશુપાલકોએ બનાસ ડેરી અને જિલ્લા સહકારી તંત્રને મંડળી તાત્કાલિક શરૂ કરવા અને નવા સંચાલકોની નિમણૂક કરવા અપીલ કરી છે.

WhatsApp Business એપ હવે AI (આર્ટિફિશિયલ ઇન્ટેલિજન્સ) દ્વારા ઓટો-રિપ્લાયની સુવિધા પૂરી પાડે છે, જે વ્યસ્ત વપરાશકર્તાઓને મેસેજનો જવાબ આપવામાં મદદ કરશે. આ સુવિધા ખાસ કરીને બિઝનેસમેન, ફ્રીલાન્સર્સ અને દુકાનદારો માટે ઉપયોગી છે. 'Business Tools' માં 'Away Message' અને 'Greeting Message' સેટ કરીને ઓટો-રિપ્લાય ચાલુ કરી શકાય છે. મેટા બિઝનેસ એજન્ટ સુવિધા પણ પસંદગીના એકાઉન્ટ્સ માટે ઉપલબ્ધ છે, જે AI દ્વારા આપમેળે યોગ્ય પ્રતિસાદ મોકલે છે. આનાથી વ્યસ્ત સમયમાં પણ કનેક્ટેડ રહેવું સરળ બનશે.

સાબરકાંઠા જિલ્લાના હિંમતનગર તાલુકાના સુરજપુરા ગામના ખેડૂત પ્રગ્નેશકુમાર પટેલે 2 વિઘા જમીનમાં ઔષધીય પાક સફેદ મુસળીનું પ્રાયોગિક વાવેતર કર્યું છે. મધ્યપ્રદેશથી પ્રતિ કિલો રૂ.450ના ભાવે કંદમૂળ ખરીદી જૂન માસમાં વાવેતર કરાયું હતું. આશરે સાડા ચાર મહિનાના પાક સમયગાળા બાદ ઓક્ટોબર માસમાં ઉત્પાદન મળવાની અપેક્ષા છે. ખેડૂતના પ્રાથમિક અંદાજ મુજબ, એક વિઘા દીઠ 250-300 કિલો ઉત્પાદન મળી શકે છે. આ પ્રયોગ ઉત્તર ગુજરાતના ખેડૂતો માટે વૈકલ્પિક પાકોની નવી દિશા દર્શાવે છે.

છોટા ઉદેપુર જિલ્લાના નસવાડી તાલુકાના બરોલી સહિત 10 ગામોના ખેડૂતોને નર્મદાની માઈનોર કેનાલમાંથી સિંચાઈનું પાણી ન મળતાં ભારે આક્રોશ છે. વરસાદ બંધ થતાં પાકને પાણીની તાતી જરૂરિયાત છે, પરંતુ તંત્ર દ્વારા પાણી ન છોડાતા ખેડૂતો કેનાલમાં ઉતરી સૂત્રોચ્ચાર કરી વિરોધ નોંધાવ્યો. નર્મદા નિગમના અધિકારીઓ કેનાલ સફાઈનું બહાનું આપી રહ્યા છે, જ્યારે ખેડૂતોએ 4 દિવસનું અલ્ટીમેટમ આપ્યું છે. પાણી ન મળ્યે મુખ્ય કેનાલનો ગેટ બંધ કરવાની ચીમકી ઉચ્ચારી છે. ખેડૂતોએ સ્થાનિક ધારાસભ્યની ભૂમિકા સામે પણ પ્રશ્નો ઉઠાવ્યા.

સ્પેસએક્સના પ્રમુખ એલન મસ્કે ભારતમાં ઉગ્રવાદી જૂથો દ્વારા સ્ટારલિંકના ઉપયોગના દાવાને સંપૂર્ણપણે નકારી કાઢ્યો છે. તેમણે સ્પષ્ટ કર્યું કે ભારતના ઉપર સ્ટારલિંકના સિગ્નલ બંધ હોવાથી આવા દાવા ખોટા છે. તાજેતરમાં મણિપુરમાં મ્યાનમાર સરહદ પાસે ઉગ્રવાદીઓ પાસેથી સ્ટારલિંક ઉપકરણો જપ્ત થયાનો દાવો કરાયો હતો. જોકે, ભારતમાં સ્ટારલિંક પોતાની વ્યાપારી સેવાઓ શરૂ કરવાની તૈયારી કરી રહ્યું છે અને આ માટે જરૂરી વ્યવસ્થા ગોઠવી છે.

અબજોપતિ ઈલોન મસ્કે ભારતમાં સ્ટારલિંક સેવાને 'અમુક ઉદ્યોગપતિઓ' દ્વારા બ્લોક કરવાનો આરોપ લગાવ્યો હતો. આ દાવાને કેન્દ્ર સરકારે સખત શબ્દોમાં નકારી કાઢ્યો છે અને તેને પાયાવિહોણો ગણાવ્યો છે. કેન્દ્રીય સંચાર મંત્રાલયે સ્પષ્ટ કર્યું કે ભારતમાં તમામ ટેલિકોમ સેવાઓ માટે સમાન અને બિન-પક્ષપાતી અધિકૃતતા માળખું છે. અત્યાર સુધીમાં ત્રણ GMPCS કંપનીઓને ટેલિકોમ લાઇસન્સ અપાયા છે અને સુરક્ષા મૂલ્યાંકનની પ્રક્રિયા ચાલી રહી છે. સ્પેક્ટ્રમ ફાળવણી માટે આ પ્રક્રિયા પૂર્ણ થવી જરૂરી છે, અને તમામ કંપનીઓ નિયમનકારી સ્તરે સમાન તબક્કે છે.

આર્ટિફિશિયલ ઇન્ટેલિજન્સ (AI) ના આગમનથી ડિજિટલ પ્રોપર્ટીના વેપારમાં ભારે ઘટાડો થયો છે, જેના પરિણામે અમદાવાદમાં 30% થી વધુ IT પ્રોફેશનલ્સની નોકરીઓ જોખમમાં મુકાઈ છે. AI ઓટોમેશનને કારણે વેબસાઇટ અને એપ્લિકેશન નિર્માણ જેવી પ્રક્રિયાઓ હવે ગણતરીની મિનિટોમાં અને ઓછા ખર્ચે શક્ય બની છે. આના કારણે ઓરેકલ, એમેઝોન, માઈક્રોસોફ્ટ જેવી વૈશ્વિક અને વિપ્રો, ટીસીએસ જેવી ભારતીય કંપનીઓમાં હજારો કર્મચારીઓની છટણી થઈ છે. અમદાવાદમાં અંદાજે 45,000 IT પ્રોફેશનલ્સને નોકરી ગુમાવવાનો ભય છે, અને જુનિયર લેવલ પર ભરતીઓ લગભગ બંધ થઈ ગઈ છે.

સ્વીડનની રોયલ એકેડમીએ વર્ષ ૨૦૨૬ માટે રસાયણશાસ્ત્રનો નોબેલ પુરસ્કાર ફ્રાન્સના હેનરી બી. કાગન અને જાપાનના કેન્સો સોઆઇને સંયુક્ત રીતે આપ્યો છે. આ બંને વૈજ્ઞાનિકોએ કેમિકલના ૧૦૦ વર્ષ જૂના એક કોયડાનું સમાધાન શોધી કાઢ્યું છે, જે દવાઓ, ફ્લેવર, સુગંધ અને નવી સામગ્રી બનાવવા માટે રાસાયણિક પ્રક્રિયા વિકસિત કરનારા વૈજ્ઞાનિકો માટે મહત્વપૂર્ણ છે. તેમના સંશોધને દવા નિર્માણમાં યોગ્ય અણુની પસંદગીને સરળ બનાવી છે, જે કેન્સર અને અન્ય બીમારીઓની દવાઓ માટે ફાયદાકારક સાબિત થઈ શકે છે.

અમેરિકાના યુટાઉમાં આર્ટિફિશિયલ ઇન્ટેલિજન્સ (AI) હવે ડોક્ટર તરીકે કાર્યરત થશે અને ચોક્કસ દવાઓ માટે પ્રિસ્ક્રિપ્શન લખી આપશે. આ AI સિસ્ટમ ખીલ (acne) જેવી ત્વચા સંબંધિત સમસ્યાઓ માટે દવાઓ સૂચવશે. દર્દીના સવાલોના જવાબ અને ફેશિયલ સ્કેનના આધારે, AI ડોક્ટરોના લિમિટેડ લિસ્ટમાંથી સારવાર શોધી પ્રિસ્ક્રિપ્શન તૈયાર કરશે. યુટાઉમાં ડોક્ટરની એપોઈન્ટમેન્ટ માટે લાંબો વેઇટિંગ ટાઇમ અને ડર્મેટોલોજિસ્ટની અછતને ધ્યાનમાં રાખીને આ સિસ્ટમને મંજૂરી આપવામાં આવી છે. એક હેલ્થ કંપની આ સિસ્ટમને વધુ વિકસાવવાની યોજના ધરાવે છે.

પંચમહાલ જિલ્લાના કાલોલ તાલુકામાં પાનમ સિંચાઈ યોજનાની 37-R કેનાલમાં પાણી ન છોડાતા ખેડૂતો મુશ્કેલીમાં મુકાયા છે. ડેમમાં પાણી ઉપલબ્ધ હોવા છતાં, ચોમાસા પછી લાંબા સમયથી કેનાલમાં પાણી છોડવામાં આવ્યું નથી. આ વિસ્તારમાં અંદાજે 200-250 હેક્ટર જમીનમાં ડાંગરનું વાવેતર થયું છે અને પાક તૈયાર થવાના તબક્કામાં છે. પાછોતરો વરસાદ ન પડતાં અને કેનાલમાં પાણીના અભાવે ખેડૂતોની મહેનત અને હજારો રૂપિયાનો ખર્ચ નિષ્ફળ જવાની ભીતિ સેવાઈ રહી છે. ખેડૂતોએ તાત્કાલિક પાણી છોડવા અને કેનાલની સફાઈની માંગ કરી છે.

ભરૂચ જિલ્લાના જંબુસર-આમોદ તાલુકા અને આસપાસના વિસ્તારોમાં વરસાદ ખેંચાતા ખેડૂતો સિંચાઈના પાણી માટે ચિંતિત હતા. ખેડૂતોના હિતને ધ્યાનમાં રાખીને રાજ્ય સરકારે નર્મદા નહેરમાં પાણી છોડવાનો નિર્ણય કર્યો છે. નર્મદાનું પાણી નહેરમાં આવતા ખેડૂતો અને આગેવાનોએ નર્મદા મૈયાના વધામણાં લીધા હતા. આ પ્રસંગે નર્મદા નહેર ખાતે શ્રીફળ અને પુષ્પ અર્પણ કરી પૂજા-અર્ચના કરવામાં આવી અને મબલખ પાક મળે તેવી પ્રાર્થના કરાઈ. રાજ્ય સરકારને નવરાત્રી પહેલાં પાણી છોડવા કરાયેલી રજૂઆતને પગલે આ નિર્ણય લેવાયો હતો.

સ્વીડનની રોયલ એકેડેમી દ્વારા 2026નો કેમિસ્ટ્રીનો નોબેલ પુરસ્કાર ફ્રાન્સના હેનરી બી. કાગન અને જાપાનના કેન્સો સોઆઈને એનાયત કરાયો છે. તેમણે જીવનના રસાયણશાસ્ત્રના 100 વર્ષ જૂના 'હોમોચિરાલિટી'ના રહસ્યનો ઉકેલ શોધી કાઢ્યો છે. આ શોધ સમજાવે છે કે શા માટે આપણા શરીરમાં અણુઓના માત્ર એક જ પ્રકાર (જેમ કે ડાબા હાથ જેવા) કાર્યરત હોય છે, જ્યારે પ્રયોગશાળામાં બંને પ્રકારના અણુઓ સમાન રીતે બને છે. કાગન અને સોઆઈની પદ્ધતિઓ હવે દવા નિર્માણમાં સાચા અણુની પસંદગીને સરળ બનાવશે, જેનાથી કેન્સર અને અન્ય રોગોની દવાઓ વધુ સસ્તી અને અસરકારક બનશે.

ઇન્ડિયન ઇન્સ્ટિટ્યૂટ ઓફ સાયન્સ (IISc) ના ગણિતશાસ્ત્રના પ્રોફેસર મહેશ કાકડેને બીજગણિતીય સંખ્યા સિદ્ધાંત (Algebraic Number Theory) માં તેમના નોંધપાત્ર યોગદાન માટે વર્ષ 2026 નો પ્રતિષ્ઠિત રામાનુજન પ્રાઇઝ (Ramanujan Prize for Young Mathematicians from Developing Countries) પ્રાપ્ત થયો છે. આ જાહેરાત ઇન્ટરનેશનલ સેન્ટર ફોર થિયરીટિકલ ફિઝિક્સ (ICTP) અને ઇન્ટરનેશનલ મેથેમેટિકલ યુનિયન (IMU) દ્વારા કરવામાં આવી છે. પ્રોફેસર કાકડેનું સંશોધન મુખ્યત્વે નોન-કોમ્યુટેટિવ ઇવાસાવા, ગ્રોસ-સ્ટાર્ક અને બ્રુમર-સ્ટાર્ક અનુમાનો સાથે સંબંધિત છે.

જામનગરના કાલાવડ તાલુકાના અરલા ગામ પાસે મગફળીનો ભૂકો ભરેલું ટ્રેક્ટર ચલાવી રહેલા 37 વર્ષીય લાલજીભાઈ કારાભાઈ લાંબરીયાને અચાનક છાતીમાં દુખાવો ઉપડ્યો હતો. સારવાર માટે 108 એમ્બ્યુલન્સ મારફતે કાલાવડ સરકારી હોસ્પિટલ લઈ જવાયા હતા. જ્યાં ફરજ પરના તબીબે હાર્ટ એટેકથી મૃત્યુ થયાનું જાહેર કર્યું. કાલાવડ ગ્રામ્ય પોલીસે ભારતીય નાગરિક સુરક્ષા સંહિતાની કલમ 194 મુજબ અકાળે મૃત્યુની નોંધ કરી તપાસ હાથ ધરી છે.

મહારાષ્ટ્રમાં દુષ્કાળ અને વરસાદની અછતને કારણે શાકભાજીના ઉત્પાદન પર અસર પડી છે. મુંબઈ-નવી મુંબઈની APMC માર્કેટમાં શાકભાજીની આવક ઘટતાં ભાવમાં મોટો વધારો થયો છે. તુરીયા, કારેલા, ફલાવર ૧૦૦ રુપિયા પાર પહોંચ્યા છે, જ્યારે લીંબુ ૧૨ રુપિયા નંગ અને વટાણા ૨૦૦ રુપિયે કિલો વેચાઈ રહ્યા છે. પિતૃપક્ષ દરમિયાન માંગ વધતાં અને આવકમાં ૨૫-૩૦% ઘટાડો થતાં ભાવ વધ્યા છે. ઓછી આવક અને વધતી માંગને કારણે ગ્રાહકોના બજેટ પર બોજ વધ્યો છે.

નાસાના હબલ સ્પેસ ટેલિસ્કોપે તેની ૩૬ વર્ષની સેવા દરમિયાન પૃથ્વીની ૨,૦૦,૦૦૦ (બે લાખ) પ્રદક્ષિણા સફળતાપૂર્વક પૂર્ણ કરી છે. આ ઐતિહાસિક ટેલિસ્કોપે બ્રહ્માંડના અતિ દૂરના વિસ્તારો, ગેલેક્સીઝ, નેબ્યુલા, સોલાર સિસ્ટમ્સ અને એક્ઝોપ્લેનેટ્સના ૧૭ લાખથી વધુ નિરીક્ષણો નોંધાવ્યા છે. ૧૯૯૦માં લોન્ચ થયેલા હબલ સ્પેસ ટેલિસ્કોપનો મુખ્ય ઉદ્દેશ બ્રહ્માંડના વિસ્તરણનો અભ્યાસ કરવાનો હતો. તેની અત્યંત તીવ્ર ગતિએ, હબલ પૃથ્વીની પરિક્રમા કરીને ખગોળશાસ્ત્રના જ્ઞાનમાં અભૂતપૂર્વ વધારો કર્યો છે.

જાપાનના અબજોપતિ માસાયોશી સોને શક્તિશાળી એડવાન્સ્ડ AI સિસ્ટમ ખોટા હાથોમાં આવી જશે તો માનવજાત માટે અત્યંત જોખમી બની શકે છે તેવી ચેતવણી આપી છે. તેમણે કહ્યું કે, કોઈપણ દેશ હવે એડવાન્સ્ડ AI સાથે પરસ્પર લડવા સક્ષમ નથી અને માણસને માણસ સામે લડવાનો 'વૈભવ' પોસાય તેમ નથી. માણસોએ સુપરઈન્ટેલિજન્સ AI સામે એક થઈને લડવાની તૈયારી રાખવી પડશે. આ સાથે અમેરિકાએ ક્યોટો વિઝન દસ્તાવેજ રજૂ કર્યો, જે સુપર ઈન્ટેલિજન્સને વિજ્ઞાનના હથિયાર તરીકે દર્શાવે છે.

રોયલ સ્વીડિશ એકેડમી ઓફ સાયન્સે ૨૦૨૬ના ફિઝિક્સ નોબેલ એવોર્ડની જાહેરાત કરી છે, જે બેલ્જિયમના ૮૨ વર્ષના વૈજ્ઞાનિક ફ્રાન્સિસ હાલ્ઝનને આપવામાં આવશે. આઈસક્યુબ ન્યૂટ્રિનો ઓબ્ઝર્વેટરીમાં તેમના યોગદાન અને ખગોળીય મૂળના હાઈ એનર્જી ન્યૂટ્રિનોની શોધ માટે તેમને આ સન્માન મળ્યું છે. હાલ્ઝને શોધ્યું કે દક્ષિણ ધૂ્રવના બરફનો ઉપયોગ ન્યૂટ્રિનોને ટ્રેક કરવા માટે થઈ શકે છે. તેમના નેતૃત્વ હેઠળ બનેલી આઈસક્યુબ ઓબ્ઝર્વેટરી દૂર બ્રહ્માંડની અત્યંત ઊર્જાવાન પ્રક્રિયાઓથી આવતા ન્યૂટ્રિનોને પકડી શકે છે.

સંજેલી તાલુકામાં ચોમાસાની શરૂઆતમાં સારો વરસાદ થયો હતો, પરંતુ ત્યાર બાદ લાંબા સમયથી વરસાદ ખેંચાતા ખેડૂતો પરેશાન છે. ખેડૂતોએ ડાંગર, મકાઈ અને સોયાબીન જેવા પાકોનું વાવેતર કર્યું હતું, પરંતુ હવે પાણી વિના પાક નિષ્ફળ જવાની શક્યતા છે. કેનાલો પણ ખાલીખમ છે અને સિંચાઈ માટે પૂરતું પાણી મળતું નથી. આગામી દિવસોમાં વરસાદ કે સિંચાઈનું પાણી ન મળે તો ખેડૂતોને મોટું આર્થિક નુકસાન થઈ શકે છે. કાળિયાહેલ ડેમમાંથી તાત્કાલિક પાણી છોડવામાં આવે તો જ ઊભો પાક બચી શકે તેમ છે.

દાહોદ જિલ્લાના દેવગઢબારીઆ તાલુકામાં અપૂરતા વરસાદના કારણે મકાઈ, ડાંગર, મગફળી, કપાસ, તુવેર, મગ, અડદ, સોયાબીન જેવા મુખ્ય પાકો સંપૂર્ણપણે નિષ્ફળ ગયા છે. જેના લીધે ખેડૂતોને ભારે નુકસાન થયું છે. તળાવો, કુવાઓ અને નદીઓ સુકાઈ ગઈ છે. ખેડૂતોએ મોંઘા બિયારણ અને ખાતરો પર મોટો ખર્ચ કર્યો છે, અને હવે પાક નિષ્ફળ જતાં આર્થિક સંકટનો સામનો કરી રહ્યા છે. તેઓ ધિરાણની ચુકવણી અંગે પણ ચિંતિત છે. તેથી, ખેડૂતોએ સરકાર પાસે પાક વીમો અને ખેત ધિરાણ માફી યોજના જાહેર કરવાની માંગ કરી છે.

અમેરિકામાં એક દર્દીમાં ડુક્કરની જિનેટિકલી મોડિફાઇડ કિડની સફળતાપૂર્વક નવ મહિના સુધી કાર્યરત રહી, જે તબીબી ક્ષેત્રે 'ઝેનોટ્રાન્સપ્લાન્ટેશન' તરીકે ઓળખાય છે. આ ઐતિહાસિક સિદ્ધિ ડાયાબિટીસ અને કિડની ફેલ્યોરના દર્દીઓ માટે આશાનું કિરણ છે, જ્યાં કિડની દાતાઓની ભારે અછત છે. માનવ શરીર સામાન્ય રીતે પ્રાણીઓના અંગોને રિજેક્ટ કરે છે, પરંતુ આ લાંબો સમયગાળો વૈજ્ઞાનિક પ્રગતિ દર્શાવે છે અને ભવિષ્યમાં હજારો દર્દીઓને નવજીવન આપી શકે છે.

2026 નો ફિઝિક્સનો નોબેલ પુરસ્કાર પ્રોફેસર ફ્રાન્સિસ હાલ્ઝનને મળ્યો છે. તેમણે ઉચ્ચ-ઊર્જાવાળા 'ન્યુટ્રિનો' કણો શોધવા અને 'આઇસક્યુબ ન્યુટ્રિનો ઓબ્ઝર્વેટરી' પ્રોજેક્ટમાં નેતૃત્વ કર્યું. આ રહસ્યમય કણો, જેને 'ભૂતિયા સંદેશવાહકો' કહેવાય છે, તેઓ કોઈપણ પદાર્થમાંથી પસાર થઈ જાય છે. આ શોધે 'ન્યુટ્રિનો ખગોળશાસ્ત્ર' નામની નવી વૈજ્ઞાનિક શાખાનો પાયો નાખ્યો છે, જેનાથી બ્રહ્માંડના ઊંડા રહસ્યોને સમજવાની નવી દિશા મળી છે.

ARIES, નૈનિતાલના નેતૃત્વ હેઠળ 18 દેશોના 106 વૈજ્ઞાનિકોએ OJ 287 નામના અનોખા બ્લેઝારનો 10 વર્ષ (2015-2025) સુધી અભ્યાસ કરીને એક મહત્વપૂર્ણ ડેટાસેટ તૈયાર કર્યો છે. આ બ્લેઝાર પૃથ્વીથી 4 અબજ પ્રકાશવર્ષ દૂર છે અને તેમાં બે સુપરમેસિવ બ્લેક હોલ છે જે દર 12 વર્ષે પરિક્રમા પૂર્ણ કરે છે. આ ડેટાસેટ છેલ્લા 150 વર્ષમાં OJ 287 નો સૌથી મોટો ઓપ્ટિકલ ડેટાસેટ છે, જે કેન્દ્રીય બ્લેક હોલનું દ્રવ્યમાન અને મલ્ટિમેસેન્જર એસ્ટ્રોનોમીના અભ્યાસમાં મદદરૂપ થશે.

OpenAI હવે ChatGPT માં વિઝ્યુઅલ ડિસ્પ્લે એડ્સ રજૂ કરી રહ્યું છે, જે ChatGPT દ્વારા જનરેટ થયેલી ઈમેજીસની બાજુમાં દેખાશે. આ પગલું જાહેરાતકર્તાઓને ટાર્ગેટેડ ઓડિયન્સ સુધી પહોંચવામાં મદદ કરશે. શરૂઆતમાં, પસંદગીના જાહેરાતકર્તાઓ આ સ્પેસમાં તેમના ઉત્પાદનો અને સેવાઓ પ્રદર્શિત કરશે. સ્પષ્ટ 'Ad' લેબલ સાથે, આ જાહેરાતો ChatGPT ના સામાન્ય જવાબોમાં ખલેલ પહોંચાડશે નહીં. આ નવા ફેરફારો ChatGPT ના 1.2 અબજ સાપ્તાહિક યુઝર્સ સુધી પહોંચશે, જે ફ્રી અને લો-કોસ્ટ પ્લાન્સને સપોર્ટ કરશે.

૨૧મી સદીમાં 'ડેટા' એક એવી વ્યૂહાત્મક સંપત્તિ તરીકે ઉભરી રહ્યો છે, જે ભૌતિક સ્વરૂપમાં નથી છતાં તેનું મૂલ્ય અખૂટ છે. માનવજાતના ઇતિહાસમાં સંપત્તિના માપદંડ બદલાતા રહ્યા છે, પણ આજનો ડિજિટલ યુગ 'ડેટા'ને નવી ઊંચાઈઓ પર લઈ ગયો છે. આપણે સતત ડેટાનું સર્જન કરીએ છીએ, જે આપણી ડિજિટલ દુનિયાનો અભિન્ન અંગ બની ગયું છે. કાચો ડેટા માહિતી બને છે, અને ઉપયોગી ડેટા નિર્ણય લેવાની શક્તિ પૂરી પાડે છે. AI, આરોગ્ય, વ્યવસાય અને સમાજમાં ડેટાનું મહત્વ વધી રહ્યું છે, પરંતુ તેની ગોપનીયતા અને જવાબદાર ઉપયોગ એક ગંભીર પ્રશ્ન છે.

સ્વીડન સ્થિત નોબેલ કમિટીએ મેડિસીનનો નોબેલ પુરસ્કાર જાહેર કર્યો છે. અમેરિકાના સ્ટેનફર્ડ યુનિવર્સિટીના કાર્લ ડિસેરોથ, જર્મનીની હમ્બોલ્ટ યુનિવર્સિટીના પીટર હેગેમેન અને જ્યોર્જ નાગેલને ન્યૂરોસાયન્સમાં તેમના અગ્રણી સંશોધન માટે આ સન્માન મળ્યું છે. આ ત્રણેય વૈજ્ઞાનિકોએ ઓપ્ટોજેનેટિક્સનો વિકાસ કર્યો, જે પ્રકાશનો ઉપયોગ કરીને મગજની કોષોને નિયંત્રિત કરવાની પદ્ધતિ છે. આ ટેકનિક ભાવો, સ્મરણશક્તિ અને મગજના રોગોને સમજવામાં ક્રાંતિકારી સાબિત થઈ છે, જે ભવિષ્યમાં પાર્કિન્સન્સ અને ડિપ્રેશન જેવી બીમારીઓના ઇલાજ માટે નવી દિશાઓ ખોલશે.

AI ટેકનોલોજીના વિકાસથી મ્યુઝિક ઇન્ડસ્ટ્રી સામે નવા પડકારો અને તકો ઊભી થઈ છે. રેકોર્ડ કંપનીઓ AI કંપનીઓ સાથે લાઇસન્સિંગ ડીલ કરવા માંગે છે, પરંતુ AI દ્વારા બનેલા નકલી ગીતો, કલાકારોના અવાજની નકલ અને કાપિરાઇટ ઉલ્લંઘનની ચિંતાઓ વધી રહી છે. Universal Music, Sony Music, અને Warner Music જેવી કંપનીઓએ AI મોડેલ્સની ટ્રેનિંગમાં કાપિરાઇટ ગીતોના ઉપયોગ અંગે Suno અને Udio સામે કેસ કર્યા છે. હવે, Suno જેવી કંપનીઓ લાઇસન્સ લઈને નવા AI મોડેલ્સ બનાવી રહી છે. કલાકારોને તેમના અવાજ અને ગીતોના ઉપયોગ બદલ યોગ્ય વળતર કેવી રીતે મળશે તે મુખ્ય પ્રશ્ન છે.

સાઇબિરીયાની અતિસંવેદનશીલ પ્લેગ રિસર્ચ લેબોરેટરીમાં કામ કરતી ૨૮ વર્ષીય મહિલા લેબ ટેકનિશિયન દાર્યા શિપિલોવાનું અજ્ઞાત ન્યુમોનિયાથી મૃત્યુ થયું. આ ઘટના બાદ ડઝનબંધ લોકોને આઇસોલેશનમાં અને ૨૦૦ લોકોને તબીબી નિરીક્ષણ હેઠળ રાખવામાં આવ્યા છે. શેલેખોવ શહેરની 'ઇર્કુત્સ્ક રિસર્ચ એન્ટી-પ્લેગ ઇન્સ્ટિટયૂટ' સાથે જોડાયેલ આ મૃત્યુને કારણે સ્થાનિક હોસ્પિટલ ક્વોરેન્ટાઇન કરાઈ છે. રશિયન સંસ્થાઓ લેબ અકસ્માતનો ઇનકાર કરી રહી છે, પરંતુ WHO પરિસ્થિતિ પર નજર રાખી રહ્યું છે.

શું તમે પણ કોઈ કડવી યાદને હંમેશા માટે મગજમાંથી 'ડિલીટ' કરવા માંગો છો? જે અત્યાર સુધી સાયન્સ-ફિક્શન લાગતું હતું, તે હવે હકીકત બની શકે છે. બોસ્ટન યુનિવર્સિટીના વૈજ્ઞાનિકોએ ઉંદરો પર પ્રયોગ કરીને ન્યુરોન્સના સ્તરે ફેરફાર કરીને ખરાબ યાદોને ભૂંસી નાખવામાં અને નવી યાદો જોડવામાં મોટી સફળતા મેળવી છે. યુનિવર્સિટી ઓફ ટોરોન્ટોના વૈજ્ઞાનિકોએ લેઝર લાઇટ અને ઓપ્ટોજેનેટિક્સ ટેકનિકનો ઉપયોગ કરીને ડરામણી યાદો સાથે જોડાયેલા મગજના કોષોને નિષ્ક્રિય કરવામાં સફળતા મેળવી છે. આ શોધ ડિપ્રેશન અને માનસિક આઘાત જેવી બીમારીઓની સારવારમાં ક્રાંતિ લાવી શકે છે, પીડાદાયક અસર ઘટાડવામાં મદદ કરશે.

વર્ષ 2026 માટે મેડિસિન ક્ષેત્રે નોબેલ પુરસ્કાર અમેરિકાના કાર્લ ડિસેરોથ, જર્મનીના પીટર હેગેમેન અને જ્યોર્જ નાગેલને એનાયત કરાયો છે. 'લાઇટ-ગેટેડ આયન ચેનલ્સ' અને 'ઑપ્ટોજેનેટિક્સ'ની શોધ બદલ તેમને આ સન્માન મળ્યું છે. આ ટેકનિક પ્રકાશનો ઉપયોગ કરીને મગજના કોષોને નિયંત્રિત કરી શકે છે. શેવાળના પ્રોટીનમાંથી શરૂ થયેલી આ શોધ, પાર્કિન્સન્સ, વાઈ અને ડિપ્રેશન જેવી ગંભીર બીમારીઓની સારવારમાં નવી આશા જગાવે છે.