તાજેતરના બે વૈજ્ઞાનિક અભ્યાસોએ જન્મદરમાં સતત થઈ રહેલા ઘટાડા પાછળ iPhone અને સ્માર્ટફોનને મુખ્ય કારણ ગણાવ્યું છે. 2007માં iPhoneના લોન્ચિંગ પછી વૈશ્વિક સ્તરે પ્રજનન દરમાં મોટો ઘટાડો નોંધાયો છે, જે પરંપરાગત આર્થિક મંદી કે બદલાતી જીવનશૈલીથી અલગ પેટર્ન દર્શાવે છે. સંશોધકોએ એક અભ્યાસમાં 15 થી 24 વર્ષની યુવતીઓમાં iPhoneની ઉપલબ્ધતાને કારણે જન્મદરમાં 4.5% થી 8% સુધીનો ઘટાડો નોંધ્યો. iPhone અને સ્માર્ટફોનનો વધતો ઉપયોગ, ભૌતિક સામાજિકતામાં ઘટાડો અને સ્ક્રીન ટાઈમમાં વધારો, તેમજ ડિજિટલ માહિતીની સરળ ઉપલબ્ધતા જેવા પરિબળો આ ઘટાડામાં ફાળો આપે છે. વૈજ્ઞાનિકોએ આને ‘કોમન ગ્લોબલ ટેક્નોલોજી શોક’ કહ્યો છે.

ગીરના સિંહો હાલમાં 'બબેસિયોસિસ' અને 'કેનાઇન ડિસ્ટેમ્પર વાઈરસ' (CDV) જેવી જીવલેણ બીમારીઓનો સામનો કરી રહ્યા છે, જેના કારણે કેટલાક સિંહોનાં મોત થયાં છે. વન વિભાગ દ્વારા 17 સિંહોને બ્લડ ટ્રાન્સફ્યુઝન અને એન્ટિબાયોટિક્સ આપી બચાવવામાં આવ્યા છે. આ સંકટ વચ્ચે, વિશ્વભરની અદભૂત સર્વાઇવલ સ્ટોરીઝમાંથી પ્રેરણા મળે છે, જ્યાં વૈજ્ઞાનિક અભિગમ અને રસીકરણ દ્વારા લુપ્ત થવાના આરે પહોંચેલી પ્રજાતિઓને બચાવવામાં આવી છે. ડ્રોન દ્વારા વેક્સિન, 54% રસીકરણ અને પાલતુ શ્વાનોને રસી આપીને પ્રજાતિઓને બચાવવાના આવા જ પ્રયાસો પ્રેરણારૂપ છે.

સોશિયલ મીડિયાના અતિશય ઉપયોગથી માનસિક સ્વાસ્થ્ય પર થતી નકારાત્મક અસરોને ધ્યાનમાં રાખીને, NFC (Near Field Communication) ટેક્નોલોજી આધારિત Brick અને Unpluq જેવા ઉપકરણો ડિજિટલ ડિટોક્સમાં મદદ કરે છે. આ ફિઝિકલ ટૂલ્સ સ્માર્ટફોનની એપ્સને બ્લોક કરીને સ્ક્રીન ટાઈમ ઘટાડવામાં સહાયરૂપ થાય છે, જેથી વપરાશકર્તાઓ વાસ્તવિક જીવન પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરી શકે અને તણાવમુક્ત જીવન જીવી શકે.

આયુર્વેદ અનુસાર, મન સત્વ, રજસ અને તમોગુણનું બનેલું છે. આ ગુણોની સમ અવસ્થા મનની સ્વસ્થતા જાળવે છે. તીવ્ર આઘાત, ચિંતા, ભય, શોક, અતિ કાર્યભાર, અને અપૂરતું પોષણ મગજને નબળું પાડી રજોગુણ કે તમોગુણ વધારે છે, જેનાથી ચિંતાપ્રધાન, ચેષ્ટાપ્રધાન અથવા વિષાદપ્રધાન (ડિપ્રેશન) રોગો થાય છે. બુદ્ધિ (સત્વગુણ) ઘટવાથી પણ માનસિક રોગ થાય છે. ચરક સંહિતા અનુસાર, દોષોના પ્રકોપથી રજો-તમોગુણ વધીને સત્વગુણ ઘટતાં મિથ્યાભિનિવેશ થાય છે. મેધ્ય ઔષધિઓ અને યોગ્ય આહાર-વિહારથી આ રોગોમાં રાહત મળે છે.

હાલના સમયમાં લોકોનું જીવન ખૂબ તણાવપૂર્ણ બની ગયું છે. એક રિસર્ચ મુજબ, મોટાભાગના લોકો નહાતી વખતે પણ કામના વિચારો કે ભૂતકાળની વાતોમાં વ્યસ્ત રહે છે. 68% લોકો નહાતી વખતે ટેન્શનમાં હોય છે, જ્યારે માત્ર 12% લોકો જ પાણીના સ્પર્શનો આનંદ માણીને રિલેક્સ થાય છે. 55% લોકો નહાતી વખતે મોબાઇલ સાથે રાખે છે, જે એક ખોટી ટેવ છે. નિષ્ણાતો સલાહ આપે છે કે બાથરૂમને ટેન્શનમુક્ત ઝોન બનાવી, મોબાઇલ વગર આરામથી સ્નાન કરવું જોઈએ.

મનુષ્યો પોતાની દુઃખદ યાદોને ભૂંસી શકતા નથી, પરંતુ બોસ્ટન યુનિવર્સિટીના ન્યૂરોસાયન્ટિસ્ટ પ્રોફેસર સ્ટીવ રામીરેજ આ દિશામાં રિસર્ચ કરી રહ્યા છે. વૈજ્ઞાનિકો મુજબ, યાદો મગજમાં મેમરી ટ્રેસ તરીકે સંગ્રહિત થાય છે અને તેને 'રિકન્સોલિડેશન' પ્રક્રિયા દ્વારા બદલી શકાય છે. ઉંદરો પરના પ્રયોગોમાં ભય સાથે સંકળાયેલી યાદોને દૂર કરવામાં સફળતા મળી છે, અને હવે આ પ્રયોગો મનુષ્યો પર કરવાની શક્યતાઓ ચકાસાઈ રહી છે.

દર મહિને સ્ત્રીઓમાં માસિક ધર્મ પહેલાં હોર્મોન્સની ઉથલપાથલને કારણે થતા શારીરિક-માનસિક ફેરફારોને મેડિકલ વિજ્ઞાન પી.એમ.એસ. (PMS) કહે છે. સેરોટોનિન રસાયણ પર અસર થતાં સ્ત્રીઓ ગુસ્સો, એકલતા, અસહ્ય થાક અને નકારાત્મક વિચારો જેવા માનસિક તબક્કામાંથી પસાર થાય છે. સમાજ કે પરિવાર જેને ઘણીવાર ‘નખરાં’ ગણે છે, તે ખરેખર એક અદૃશ્ય શારીરિક યુદ્ધ છે. આ સમયે સ્ત્રીઓને દવાની નહીં, પણ પરિવારની સમજણ, સાથ અને સ્પેસની જરૂર હોય છે. હળવો આહાર, યોગ અને ચા-ચોકલેટ જેવી નાની કાળજી તેમના હેપી હોર્મોન્સ વધારવામાં મદદરૂપ બને છે.

લ્યુપસ એ એક જટિલ ઓટોઇમ્યુન રોગ છે, જેમાં શરીરનું રોગપ્રતિકારક તંત્ર પોતાના જ તંદુરસ્ત કોષો પર હુમલો કરે છે. આ રોગનો ભોગ બનનારાઓમાં ૯૦% મહિલાઓ હોય છે અને તેની સારવાર રૂમેટોલોજિસ્ટ કરે છે. તેના મુખ્ય ત્રણ પ્રકારોમાં SLE સૌથી ગંભીર છે, જે કિડની, મગજ અને હૃદય જેવા અંગોને નુકસાન પહોંચાડી શકે છે. ગાલ પર પતંગિયા આકારના ચકામા, સાંધાનો દુખાવો અને અસહ્ય થાક તેના મુખ્ય લક્ષણો છે. હોર્મોન્સ, જિનેટિક્સ અને યુવી કિરણો જેવા પરિબળો આ રોગ માટે જવાબદાર મનાય છે.

વૈદ્ય પ્રેરક શાહના આયુર્વેદિક માર્ગદર્શન મુજબ, ઉનાળામાં અતિશય પરસેવા અને દુર્ગંધ માટે ચા-કોફી ટાળી લીમડાના પાણીથી નહાવું તથા ચંદન પાવડર લગાવવો હિતાવહ છે. સુસ્તી અને ગેસની સમસ્યા મંદાગ્નિના કારણે થાય છે, જેના માટે નિયમિત વ્યાયામ, હળવો આહાર અને રાત્રે ત્રિફળા ચૂર્ણ લેવું જોઈએ. મોંમાં વધુ લાળ આવવા પર હરડે ચૂસવી અને ત્રિફળાના પાણીથી કોગળા કરવા. ડાયાબિટીસ માટે એલોપથી સાથે આયુર્વેદિક દવાઓ નિષ્ણાતની સલાહથી જ લેવી. તેમજ અશ્વગંધા પ્રકૃતિ અનુસાર અને મોગરાનું શરબત પિત્તશામક તરીકે ગુણકારી છે.

ડો. સ્પંદન ઠાકરના લેખ મુજબ, મનોવિજ્ઞાનમાં ‘હોપ એટેચમેન્ટ’ એવી સ્થિતિ છે જ્યાં વ્યક્તિ સામેવાળાના બદલાવાની કાલ્પનિક આશા સાથે જીવે છે. ઘણીવાર આપણે સંબંધોમાં વ્યક્તિથી નહીં, પણ ભવિષ્યના સપનાઓથી બંધાયેલા હોઈએ છીએ. વાસ્તવિકતા અને આશા વચ્ચેનો આંતરિક સંઘર્ષ માનસિક પીડા આપે છે. સંબંધોમાં મુક્તિ માટે સામેની વ્યક્તિ બદલાય તેની રાહ જોવી છોડીને ‘એક્સેપ્ટન્સ’ એટલે કે વાસ્તવિકતાનો સ્વીકાર કરવો જરૂરી છે. સાચો સ્વીકાર એ જ ક્ષણ છે જ્યારે માણસ જીવવાનું શરૂ કરે છે.

વર્ષ ૨૦૨૭માં ભારતીય મૂળની મંજુ બેંગલોર અને પ્રિયા અબિરામ ‘વર્જિન ગેલેક્ટિક’ની ફ્લાઇટ દ્વારા સ્પેસમાં જઈ મહિલાઓના માસિક ધર્મ અને પ્રજનન સ્વાસ્થ્ય પર થતી અસરોનો પ્રથમ વૈજ્ઞાનિક અભ્યાસ કરશે. આ સંશોધન ભવિષ્યના સ્પેસ મિશનો અને પૃથ્વી પર મહિલા સ્વાસ્થ્ય માટે ઘણું મદદરૂપ બનશે. બીજી તરફ, કર્ણાટકના ડૉ. થંકમે કાનૂની લડત જીતીને સુરેખા નામની એક અજાણી મહિલાને પોતાની કિડની દાન કરી જીવતદાન આપ્યું છે. જીવતેજીવ અજાણ્યા દર્દીને કિડની આપવાનો દેશનો આ પ્રથમ કિસ્સો માનવતાનું ઉત્કૃષ્ટ ઉદાહરણ પૂરું પાડે છે.

છોડ, કાચા શાકભાજી અને ફળો આધારિત ‘પ્લાન્ટ બેઝ્ડ ડાયટ’ વૈશ્વિક સ્તરે ખૂબ લોકપ્રિય બની રહ્યું છે જેને ડબ્લ્યુએચઓ (WHO) સહિતની આંતરરાષ્ટ્રીય સંસ્થાઓએ પણ માન્યતા આપી છે. આ આહાર પદ્ધતિ તમામ વયના લોકો માટે સુરક્ષિત છે, જે હૃદયરોગ, કોલેસ્ટ્રોલ, ડાયાબિટીસ અને કેન્સર જેવી બીમારીઓ સામે રક્ષણ પૂરું પાડે છે. જીવહિંસા અટકાવવા અને પર્યાવરણની જાળવણી માટે લોકો નોન-વેજ અને ડેરી પ્રોડક્ટ્સ છોડી આ તરફ વળી રહ્યા છે. જોકે, પ્રોટીન અને વિટામિન B12 ની ઉણપ ટાળવા માટે નટ્સ અને સપ્લીમેન્ટ્સ લેવા તથા ડોક્ટરની સલાહ લેવી જરૂરી છે.

મહીસાગર પોલીસ અને સુરક્ષા સેતુ સોસાયટીના સંયુક્ત ઉપક્રમે નાગરિકો અને પોલીસ કર્મચારીઓમાં શારીરિક તંદુરસ્તી તેમજ સ્વાસ્થ્ય પ્રત્યે જાગૃતિ લાવવા માટે 'ફિટ ઇન્ડિયા અભિયાન' અંતર્ગત સાયકલ રેલીનું આયોજન કરવામાં આવ્યું હતું. આ પ્રેરણાદાયી રેલીને મહીસાગરના નાયબ પોલીસ અધિક્ષક (DySP) કમલેશ વસાવાએ લીલી ઝંડી બતાવી પ્રસ્થાન કરાવ્યું હતું. આ સાયકલ રેલીમાં જિલ્લાના વિવિધ પોલીસ મથકોના ઉચ્ચ અધિકારીઓ, મહિલા પોલીસ કર્મચારીઓ અને મોટી સંખ્યામાં પોલીસ જવાનો ઉત્સાહભેર જોડાયા હતા. રેલીનો મુખ્ય હેતુ સતત ફરજ પર તૈનાત રહેતા પોલીસકર્મીઓ પોતાની ફિટનેસ પ્રત્યે સજાગ બને અને જન-જન સુધી સ્વસ્થ ભારતનો સંદેશ પહોંચે તેવો હતો.

નર્મદા જિલ્લાની આશા વર્કર બહેનોએ આજે રાજપીપળા જિલ્લા પંચાયત કચેરી ખાતે એકત્રિત થઈને ઇન્સેન્ટિવ વધારાની માગ સાથે સૂત્રોચ્ચાર કર્યા હતા અને જિલ્લા આરોગ્ય અધિકારીને આવેદનપત્ર પાઠવ્યું હતું. આશા બહેનોના જણાવ્યા મુજબ, તેમને માત્ર રૂ. ૨,૦૦૦નું ઇન્સેન્ટિવ મળે છે, જે પણ છેલ્લા ત્રણ મહિનાથી મળ્યું નથી. આ ઉપરાંત, અતિ જોખમી સગર્ભા બહેનોની ડિલિવરી કરાવા અંગેનું અને ચૂંટણીની કામગીરી માટેનું મહેનતાણું હજી સુધી ચૂકવવામાં આવ્યું નથી. આશા બહેનોએ સમયસર પગાર, ભથ્થાંમાં ૫૦ ટકાનો વધારો અને બાકી નાણાં ચૂકવવાની માગ કરી છે અને ચેતવણી આપી છે કે જો તેમની માગણીઓ સંતોષવામાં નહીં આવે, તો તેઓ તમામ આરોગ્યલક્ષી કામગીરીથી અળગી રહેશે.

નર્મદા જિલ્લાના એકતા નગર ખાતે રવિવારે ફિટ ઇન્ડિયા અભિયાન અંતર્ગત SRP જૂથ-૧૮, NCC અને નર્મદા પોલીસના સંયુક્ત ઉપક્રમે એકતા દ્વારથી સ્ટેચ્યુ ઓફ યુનિટી સુધી ‘સન્ડે ઓન સાયકલિંગ’ રેલી યોજાઈ હતી. SRP કમાંન્ડન્ટ જ્યોતિ પટેલ (IPS), અન્ય અધિકારીઓ, કર્મચારીઓ અને NCC કેડેટ્સે આ રેલીને લીલી ઝંડી આપી પ્રસ્થાન કરાવ્યું હતું. આ આયોજનનો મુખ્ય હેતુ આધુનિક યુગમાં વધતા મોબાઈલ એડિક્શન, શારીરિક નિષ્ક્રિયતા અને જંકફૂડની આદતો સામે લોકોને જાગૃત કરવાનો તથા સ્વાસ્થ્ય માટે નિયમિત કસરત, યોગ અને સાયકલિંગ અપનાવવાનો સંદેશ આપવાનો હતો. આ રેલીએ પર્યાવરણ સંરક્ષણ અને સ્વસ્થ જીવનશૈલી પ્રત્યે જનજાગૃતિ ફેલાવી 'ફિટ ઇન્ડિયા, હેલ્ધી ઇન્ડિયા'ના સંકલ્પને મજબૂત કર્યો હતો.

અમદાવાદના અસારવા વિસ્તારમાં છેલ્લા 6 મહિનાથી ગંદા અને દૂષિત પાણીની સમસ્યાથી પરેશાન રહીશોનો આક્રોશ ફાટી નીકળ્યો છે. આજે તપાસ માટે આવેલા AMC કર્મચારીઓને સ્થાનિકોએ ઘેરી લીધા હતા. અનેક રજૂઆતો છતાં સમસ્યા હલ ન થતાં રોષે ભરાયેલા લોકોએ કર્મચારીઓને છોડાવવા માટે પોલીસ બોલાવવી પડી હતી. આ મામલે ધારાસભ્ય અને કોર્પોરેટરો સામે પણ લોકોમાં ભારે નારાજગી જોવા મળી રહી છે.

નેશનલ ફેમિલી હેલ્થ સર્વે-6ના આંકડા દર્શાવે છે કે ગુજરાતમાં સિઝેરિયન ડિલિવરીનું પ્રમાણ નોંધપાત્ર રીતે વધ્યું છે, જે ચિંતાનો વિષય છે. રાજ્યમાં હવે સરેરાશ 29% બાળકો સિઝેરિયન દ્વારા જન્મી રહ્યા છે, જ્યારે અગાઉ આ આંકડો 21% હતો. શહેરી વિસ્તારોમાં આ પ્રમાણ 40.6% સુધી પહોંચી ગયું છે, જે ખાનગી હોસ્પિટલોમાં નફાખોરી અને તબીબી પ્રક્રિયાના વ્યાપારીકરણ તરફ ઈશારો કરે છે. ખાનગી હોસ્પિટલોમાં 49.4% સિઝેરિયન થાય છે, જ્યારે સરકારી હોસ્પિટલોમાં પણ 15.6% સુધી પહોંચ્યું છે.

જામનગરમાં 14 વર્ષીય સગીરાનું રાજકોટ ખાતે મામાના ઘરે રમતાં-રમતાં હાર્ટ એટેક આવતાં મોત નીપજ્યું છે. આનંદી મોદી, જે રાજકોટમાં પુરુષોત્તમ માસના પ્રસંગે ગઈ હતી, તે હોટેલ પરિસરમાં અન્ય બાળકો સાથે રમી રહી હતી ત્યારે અચાનક ઢળી પડી હતી. પરિવારજનો તેને તાત્કાલિક હોસ્પિટલ લઈ ગયા, પરંતુ ડોકટરોના પ્રયાસો છતાં તેને બચાવી શકાયું નહીં. પ્રાથમિક તબીબી તપાસમાં હાર્ટ એટેકને કારણે મોત થયાનું સામે આવ્યું છે. આ ઘટનાએ નાની ઉંમરે હાર્ટ એટેકના વધતા કેસો અંગે ચિંતા જગાવી છે.

ફ્ટિ ઈન્ડિયા મૂવમેન્ટના ભાગરૂપે, એમ્પ્લોઈઝ પ્રોવિડન્ટ ફ્ંડ ઓર્ગેનાઈઝેશન (EPFO), પ્રાદેશિક કચેરી, ભરૂચ દ્વારા ફ્ટિનેસ, સ્વાસ્થ્ય જાગરૂકતા અને સક્રિય જીવનશૈલીને પ્રોત્સાહન આપવા માટે સાયકલ રેલીનું આયોજન કરવામાં આવ્યું હતું. આ રેલીનું નેતૃત્વ પ્રાદેશિક ભવિષ્ય નિધિ કમિશનર-Iપરિપૂરન નાથ દ્વારા કરવામાં આવ્યું હતું. પ્રાદેશિક ભવિષ્ય નિધિ કમિશનર શશાંક જયસ્વાલ અને સહાયક ભવિષ્ય નિધિ કમિશનર અખિલેશ શર્માએ પણ પ્રાદેશિક કચેરીના તમામ અધિકારીઓ અને કર્મચારીઓ સાથે આ કાર્યક્રમમાં ભાગ લીધો હતો.

સુરત સંસ્કારદીપ યુવા મંડળ સંસ્થા છેલ્લા 16 વર્ષથી વ્યસન મુક્તિ, પર્યાવરણ જાળવણી અને જન જાગૃતિ સહિતની સેવા પ્રવૃત્તિ કરે છે. દર રવિવાર અને ગુરુવારે, 50 સભ્યોની ટીમ સવારે 5 વાગ્યાથી હોસ્પિટલ પહોંચી જાય છે. 15 મણ ફ્રૂટ લઈ જવાની સુવિધા ધરાવતા ખાસ સ્ટ્રેચર વડે, લગભગ 600 દર્દીઓને 20 મિનિટમાં ફ્રૂટ વિતરણ કરવામાં આવે છે. આ સેવા માટે એક દિવસનો ખર્ચ 17 થી 18 હજાર રૂપિયા સુધીનો થાય છે, જે દાતાઓ દ્વારા પૂરો પાડવામાં આવે છે.

સમોસા-કચોરી  અથવા અન્ય ખાવાની વસ્તુઓ વેચતા દુકાનદારો માટે ફૂડ સેફ્ટી એન્ડ સ્ટાન્ડર્ડ ઓથોરિટી ઓફ ઇન્ડિયા (FSSAI)એ મોટી ચેતવણી જારી કરી છે. ભારતમાં ખાદ્ય સુરક્ષાનો ખ્યાલ રાખનારી એજન્સીએ સ્પષ્ટતા કરી છે કે જો કોઇ દુકાનદાર ખાવાની વસ્તુઓ અખબારમાં બાંધીને વેચશે તો તેની સામે કાયદાકીય કાર્યવાહી કરવામાં આવશે.

વઢવાણ તાલુકાના 40 ગામડાઓમાં શ્રી રાજચંદ્ર મશીન ધરમપુર દ્વારા આયોજિત નેત્ર નિદાન કેમ્પમાં ગ્રામજનોને ઘરઆંગણે આંખની તપાસ, વિનામૂલ્યે ચશ્મા, દવા અને મોતિયાના ઓપરેશનની સુવિધા મળી રહી છે. ખેતી અને મજૂરી સાથે જોડાયેલા લોકો માટે આ એક મોટી રાહત છે. શ્રીરાજચંદ્ર સર્વમંગલ હોસ્પીટલની ટીમ દ્વારા આયોજિત આ કેમ્પમાં રોટરી ક્લબ અને સ્થાનિક સામાજિક સંસ્થાઓ પણ સહયોગ આપી રહી છે, જેનાથી 7000 થી વધુ લોકોને લાભ થયો છે.

World Food Safety Day નિમિત્તે ગુજરાતમાં ખાદ્ય પદાર્થોમાં ભેળસેળ સામે ફૂડ સેફ્ટી એન્ડ સ્ટાન્ડર્ડ ઓથોરિટી ઓફ ઈન્ડિયા (FSSAI) ની કામગીરી પર સવાલો ઉઠી રહ્યા છે. છેલ્લા ચાર વર્ષમાં 42790 ફૂડ સેમ્પલ લેવાયા, જેમાં 3107 ને દંડ, 180 ને સજા અને માત્ર 30 ના લાયસન્સ સસ્પેન્ડ થયા. 2024-25 માં 60,448 નમૂનામાંથી 1.45% ધોરણ મુજબ ન હતા અને 0.17% અસુરક્ષિત જાહેર થયા. 351 ટન શંકાસ્પદ ખાદ્ય સામગ્રી જપ્ત થઈ, જેની કિંમત 10.5 કરોડ હતી. 980 એડજ્યુડિકેશન કેસમાંથી 894 નો નિકાલ કરીને 6.21 કરોડ દંડ વસૂલાયો. 46 કેસોમાં 67 વ્યક્તિઓને કુલ 24.26 લાખ દંડ અને 6 મહિના સુધીની જેલ થઈ.

રાજ્યના આરોગ્ય વિભાગ દ્વારા 8 જૂનથી 30 જૂન દરમિયાન રક્તપિત્ત નિર્મૂલન માટે 'Leprosy Case Detection' કાર્યક્રમ યોજાશે. આ અભિયાનનો મુખ્ય ઉદ્દેશ્ય દર્દીઓને સમયસર સારવાર અને સહાય આપી તેમની શારીરિક, માનસિક અને આર્થિક સ્થિતિ સુધારવાનો છે. આ દરમિયાન, આશા બહેનો અને સ્વયંસેવકોની ટીમો દરેક ઘરે જઈ પરિવારના તમામ સભ્યોની શારીરિક તપાસ કરશે અને રોગના લક્ષણો વિશે જાગૃતિ ફેલાવશે. 12 અગ્રતા ધરાવતા જિલ્લાઓમાં 2 કરોડથી વધુ નાગરિકોનું સ્ક્રીનિંગ થશે, જ્યારે અન્ય 22 જિલ્લાઓમાં 54 લાખથી વધુ લોકોનું સ્ક્રીનિંગ 8 થી 18 જૂન દરમિયાન કરાશે.

વિશ્વના સૌથી વધુ વસ્તી ધરાવતા દેશ ભારતમાં ઘટી રહેલા પ્રજનન દરને લઈને વૈશ્વિક સ્તરે ચિંતા શરૂ થઈ ગઈ છે. SpaceXના CEO ઈલોન મસ્કે ભારતની ઘટતી વસ્તીના આંકડા પર ઘેરી ચિંતા વ્યક્ત કરી છે. ભારતમાં જન્મ દર હવે વસ્તીને સ્થિર રાખવા માટે જરૂરી 'રિપ્લેસમેન્ટ લેવલ' કરતાં પણ નીચે આવી ગયો છે. રાજધાની દિલ્હીનો પ્રજનન દર માત્ર 1.2 રહી ગયો છે, જે ફિનલેન્ડ કરતાં પણ ઓછો છે.

ખેડબ્રહ્મા ખાતે આવેલી આસ્થા હોસ્પિટલમાં ENT સર્જન ડૉ. પ્રભાકાંત ઠાકુર અને તેમની ટીમ દ્વારા એક અત્યંત દુર્લભ સર્જરી કરવામાં આવી. રાજસ્થાનના એક વર્ષના બાળકને ગળામાં જીવતો ભમરો ફસાઈ જતા ગંભીર સ્થિતિ સર્જાઈ હતી. બાળકના પિતા તેને સારવાર માટે આસ્થા હોસ્પિટલ લઈ આવ્યા હતા. ડોક્ટર્સે એનડોસ્કોપી દ્વારા ભમરાને સફળતાપૂર્વક બહાર કાઢી બાળકનો જીવ બચાવ્યો. આ ખેડબ્રહ્મા તાલુકામાં આવો પ્રથમ સફળ કેસ માનવામાં આવે છે.

અમદાવાદના માણકોલ ચોકડી પાસે આવેલ શિવમ હોસ્પિટલમાં એલોપેથીક દવાઓ આપવા માટે લાઈસન્સ વગર બોગસ ડોક્ટર અને હોસ્પિટલ મેનેજર ઝડપાયા છે. મેડીકલ ઓફીસર અંકિતા વિશ્રનુભાઈ પટેલને મળેલી બાતમી બાદ સાણંદ પોલીસ સાથે રેડ કરતાં યોગેશ મહેન્દ્રભાઈ દવે (મેનેજર) અને વિજય જેસીંગભાઈ ગલસર (બોગસ તબીબ) ની અટકાયત કરાઈ. તબીબ પાસે BHMS ડિગ્રી હોવા છતાં એલોપેથીક દવાઓ આપવાનું જણાયું હતું. બંને વિરુદ્ધ કાયદેસરની કાર્યવાહી હાથ ધરાઈ છે.

ભોગાવો નદી, જે સુરેન્દ્રનગર અને વઢવાણ શહેરો માટે જીવનરેખા છે, તે હાલમાં કચરો, ગાંડાબાવળ અને ગંદકીથી પ્રદૂષિત થઈ ગઈ છે. આના કારણે ચાર જોડિયા શહેરો અને લગભગ ૧૦ ગામોને અસર થઈ રહી છે. નદીને સ્વચ્છ અને સુંદર બનાવવા માટે સુરેન્દ્રનગર મહાનગરપાલિકા દ્વારા વ્યાપક શુદ્ધિકરણ અભિયાન હાથ ધરવાની માંગ ઊઠી છે. માત્ર નામ પૂરતું અભિયાન નહીં, પરંતુ સમગ્ર નદી પટની સફાઈ, ગાંડીવેલ અને ગાંડાબાવળનું નિરાકરણ, અને કચરામુક્ત અભિયાન જરૂરી છે. આનાથી શહેરની શોભા વધશે અને પર્યાવરણને પણ લાભ મળશે.

ગીરના જંગલોમાં સિંહોના મૃત્યુ પાછળ કેનાઇન ડિસ્ટેમ્પર વાઈરસ (CDV) અને 'બબેસિઓસિસ' (Babesiosis) જેવા રોગોના કારણે થયેલા મોતના મામલે વિવાદ વકર્યો છે. વનમંત્રી અર્જુન મોઢવાડિયા વાઈરસ ન હોવાનો દાવો કરી રહ્યા છે, પરંતુ ગીર પૂર્વના DCF વિકાસ યાદવની સોશિયલ મીડિયા પોસ્ટમાં 'વાઈરસ બાદ સિંહ પરિવારના દર્શન' એવો ઉલ્લેખ થતાં વન વિભાગના દાવા સામે પ્રશ્નો ઉભા થયા છે. આ ઘટનાક્રમ વન વિભાગની પારદર્શિતા પર સવાલો ઉભા કરે છે.

મહારાષ્ટ્રમાં ઝેરી દારૂના કારણે અત્યાર સુધી 436 નાગરિકોના મોત થયા છે. પુણેમાં થયેલા તાજેતરના લઠ્ઠાકાંડ બાદ, FDA કમિશનર તુકારામ મુંઢેએ મિથેનોલ ઉત્પાદન કરતી 837 કંપનીઓની તપાસ શરૂ કરી છે. આ કંપનીઓ દ્વારા મિથેનોલના ગેરકાયદે વેચાણ પર નિયંત્રણ લાવવા માટે આ પગલું ભરવામાં આવ્યું છે. મિથેનોલ, જે દારૂમાં વપરાતો ઈથેનોલ કરતાં વધુ ઝેરી છે, તેનો ઉપયોગ દવા, રંગો અને રોકેટ ઈંધણ જેવા ક્ષેત્રોમાં થાય છે. આ તપાસ આગામી પંદર દિવસમાં પૂર્ણ થશે અને અનિયમિતતા જણાશે તો લાયસન્સ સસ્પેન્ડ કરવામાં આવશે.