ક્લાઈમેટ ચેન્જ, અલ નીનોની અસર અને યુધ્ધ જેવી સ્થિતિને કારણે કૃષિ ક્ષેત્ર સામે મોટો પડકાર છે. સરકાર ખાતર અને અનાજની સપ્લાય ચેન જાળવવા, ઓર્ગેનિક ખેતી, પાક વૈવિધ્ય, આધુનિક ટેકનોલોજી, સિંચાઈ વ્યવસ્થા અને સંગ્રહ પર ભાર મૂકી રહી છે. ચોમાસું નબળું રહેવાથી મોંઘવારી વધવાનો અને ગ્રામિણ ઈકોનોમી પર દબાણ આવવાનો ભય છે.

સુરેન્દ્રનગર જિલ્લામાં વગર પરવાનગીએ વૃક્ષ છેદન અને લાકડાની હેરાફેરી કરતા બે વાહનો જપ્ત કરવામાં આવ્યા. મૂળી રેન્જની ટીમે આકસ્મિક ચેકીંગ દરમિયાન સાયલા અને મૂળી તાલુકામાંથી લાકડા ભરેલા વાહનો ઝડપી પાડ્યા. કુલ અંદાજે પાંચ ટન લાકડાનો જથ્થો મળ્યો અને ત્રણ ઇસમો સામે કાર્યવાહી હાથ ધરાઈ. રેવન્યુ વિસ્તારમાંથી પણ વગર પરવાનગીએ લાકડા કાપી વાહન કરતા ઝડપી પાડવામાં આવ્યા, જેનાથી ગેરકાયદે વેપાર કરતા લોકોમાં ફફડાટ ફેલાયો છે.

ભારતનું અર્થતંત્ર અનિશ્ચિતતા અનુભવી રહ્યું છે. પશ્ચિમ એશિયામાં તણાવ, ક્રૂડ ઓઇલના ઊંચા ભાવ અને નબળા ચોમાસાની શક્યતા ફુગાવામાં વધારો કરી શકે છે અને આર્થિક વૃદ્ધિને અવરોધી શકે છે. જો ઉર્જા પુરવઠાની સમસ્યાઓ અને નબળા ચોમાસા ચાલુ રહે, તો તે ફુગાવા અને વૃદ્ધિ બંનેને અસર કરશે. દેશની આર્થિક પ્રવૃત્તિમાં મંદીના સંકેતો દેખાઈ રહ્યા છે.

દહેગામમાં Petrol Pump પર ફરી સ્થિતી ડામાડોળ. મોડાસા રોડ પર Petrol ન હોવાના પાટીયા. નાયરા, ઇન્ડિયન ઓયલ, બીપી પંપો પર Stock પૂરો. બે-ત્રણ દિવસથી વિતરણ બંધ. બપોરે Bharat PetrolPump પર Stock આવતા વાહનોની લાંબી લાઈનો લાગી, લોકો ટાંકી ફૂલ કરાવતા જોવા મળ્યા.

ખારસર-છગનવાંઢના દોઢ કિલોમીટરના રસ્તા પર ઝાડી-જાંખરાના ઉપદ્રવથી વાહનચાલકો અને 108 જેવી ઇમરજન્સી સેવાઓને પડતી હાલાકીના પગલે ગ્રામજનોએ તંત્રની રાહ જોયા વગર સ્વૈચ્છિક શ્રમદાન કરી માર્ગ ખુલ્લો બનાવ્યો, જે સામાજિક જવાબદારી અને એકતાનું ઉત્તમ ઉદાહરણ છે.

કચ્છના છારી ઢંઢ પક્ષી અભ્યારણ્ય પાસે 4500 એકર જમીન સોલાર પ્રોજેક્ટ માટે ફાળવાતા સ્થાનિક લોકો, માલધારીઓ અને પર્યાવરણ પ્રેમીઓમાં ભારે રોષ છે. 'વિકાસ જરૂરી છે પણ કુદરતના ભોગે નહીં' સૂત્ર સાથે 11 ગામો વિરોધ કરી રહ્યા છે. આ પ્રોજેક્ટથી પક્ષીઓ, વન્યજીવો, ભૂસ્તરીય વારસો અને ઊંટ પ્રજનન કેન્દ્રોને નુકસાન થવાનો ભય છે. ગામલોકોએ કંપનીને NOC કે સહકાર ન આપવાનો નિર્ણય કર્યો છે.

વડાપ્રધાનની હાકલ બાદ પોલીસ, પાલિકા અને પક્ષ દ્વારા પેટ્રોલ-ડીઝલ બચાવવા વ્હીકલ શેરિંગ તથા ઓનલાઇન મીટિંગ પર ભાર. અધિકારીઓ એક જ વાહનમાં હાજરી આપશે, પાલિકા વ્હીકલ પુલ સુધારશે. ભાજપ સામૂહિક મુસાફરી અને ઓનલાઇન મીટિંગ કરશે. વાહનોનું રિપેરિંગ અને એન્જિન બંધ રાખવા પર પણ ધ્યાન.

કચ્છના નાના રણમાં લુપ્ત થતી રણલોંકડીની સંખ્યામાં એક વર્ષમાં 200થી વધુનો વધારો થયો છે. આ દુર્લભ પ્રાણી હવે 200થી વધુ હોવાનો અંદાજ છે, જ્યારે અગાઉ તે 40-50ની આસપાસ હતી. રણલોંકડી સાંજના સમયે તીખા અવાજથી પોતાની હાજરી દર્શાવે છે.

મોટીઝરીના ખેડૂતે ખેતરમાં નમી ગયેલા વીજ વાયરો ઉંચા કરવા અરજી આપી, પણ બે મહિના વીત્યા છતાં નસવાડી મધ્ય ગુજરાત વીજ કંપનીના ઇજનેરોએ ધ્યાન ન આપતાં, ખેડૂતે જાતે લાકડાના ટેકા મારી વીજ વાયરો ઉંચા કરવાનો વારો આવ્યો. ખેડૂતોને પડતી મુશ્કેલીઓ અને વીજ કંપનીના અંધેર વહીવટ સામે અનેક પ્રશ્નો ઉભા થયા છે, જેના પર ઉચ્ચ અધિકારીઓએ ધ્યાન આપવું જરૂરી છે.

પોરબંદર જિલ્લાના પાંચ ગામોમાં પીવાના પાણીની ગંભીર સમસ્યા છે. દૂષિત અને મોડું પાણી મળવાથી રોગો વધ્યા છે. આમ આદમી પાર્ટીએ સરકાર અને તંત્રની નિષ્ક્રિયતા સામે સવાલો ઉઠાવ્યા છે. તેઓએ તાત્કાલિક નર્મદાનું શુદ્ધ પાણી, ટાંકીઓની સફાઈ, પાઈપ લાઈનનું સમારકામ અને ટેન્કર દ્વારા પાણી પૂરું પાડવાની માંગ કરી છે.

શામળાજી નજીક બંધ પડેલ હોટલમાંથી SOG એ શંકાસ્પદ DEF યુરિયાનો 7.60 લાખનો જથ્થો ઝડપી પાડ્યો. રાજસ્થાનના એક શખ્સની અટકાયત કરી, 12260 લિટર DEF યુરિયા અને 32 ડોલ કબ્જે કરી. વધુ તપાસ SOG દ્વારા હાથ ધરવામાં આવી છે.

શહેરમાં 20 હજાર ચો.મી.થી વધુ ક્ષેત્રફળ કે 40 હજાર લિટર પાણી વાપરતા, 100 કિલો કચરો પ્રતિદિન ઉત્પન્ન કરતા હોટેલ, મોલ, હોસ્પિટલ, મોટી સોસાયટીઓ, સંસ્થાઓ માટે નવી નીતિ. હવે કચરાનો નિકાલ જાતે કરવો પડશે, નહીંતર દંડ અને FIR થશે. સુપ્રીમ કોર્ટના નિર્દેશ બાદ આ કડક પગલાં લેવાશે. બલ્ક વેસ્ટ જનરેટરને આ માટે જવાબદાર ગણાશે.

ગોધરાના વોર્ડ 8માં વર્ષોથી પીવાના પાણીની વિકટ સમસ્યા હતી. સિગ્નલ ફળીયા અને ઇમરાન મસ્જિદ આસપાસના રહીશોને પાણી માટે દૂર જવું પડતું હતું. કાઉન્સિલરો અસલમભાઈ દુર્વેશ અને ફેમીદાબેન વલીવાંકાએ સરકારી સહાયની રાહ જોયા વિના ₹50 હજાર સ્વખર્ચે ખર્ચીને બોરિંગ અને પાઇપલાઇન નાખી સમસ્યા હલ કરી. સ્થાનિકોમાં આનંદની લહેર છે.

પાટણમાં સિદ્ધિ સરોવરથી સંખારી ત્રણ રસ્તાને જોડતો 500 મીટરનો સિંગલ પટ્ટી ડામર રોડ રૂ. 34,41,000 ના બજેટથી બનશે. લાંબા સમયથી કાચા માર્ગની હાલાકી બાદ કામ શરૂ થતાં વાહનચાલકોમાં આનંદ છે. આ નવીન માર્ગ ટ્રાફિક ઘટાડશે, સમય અને ઇંધણ બચાવશે, અને કચેરીઓ સુધી પહોંચ સરળ બનાવશે.

ધરોઈ સિંચાઈ યોજના હેઠળ સંપાદિત જમીનના કરોડો રૂપિયાના વળતર મામલે વિજાપુર સિવિલ કોર્ટના આદેશ બાદ પણ ખેડૂતોને રકમ ન મળતાં કાર્યપાલક ઈજનેરની કચેરીનો કોમ્પ્યુટર, પ્રિન્ટર અને AC સહિતનો સરકારી સામાન સીલ કરાયો. કોર્ટે ખેડૂતોની તરફેણમાં હુકમનામું કર્યા છતાં ધરોઈ વિભાગ દ્વારા રકમ ચૂકવાઇ ન હતી, જેના કારણે આ કાર્યવાહી કરવામાં આવી.

જુનાડીસા ગામના ખેડૂતો ઉનાળુ પાક માટે વીજળીના ધાંધિયાથી પરેશાન છે. અપૂરતા વોલ્ટેજ અને વારંવાર વીજ પુરવઠો ટ્રીપ થવાથી પાકને સમયસર પિયત મળી શકતું નથી. આ કારણે પાક મુરઝાવા લાગ્યા છે. લો વોલ્ટેજથી મોટરો બળી જવાનો ભય છે. ખેડૂતોએ તાત્કાલિક નિયમિત વીજ પુરવઠો માંગ્યો છે, નહીંતર ઉગ્ર વિરોધની ચીમકી ઉચ્ચારી છે.

અરવલ્લીના શામળાજી તાલુકામાં મેસ્વો જળાશયમાંથી મેસ્વો નદીમાં પાણી છોડવા ગ્રામજનોની માગણી છે. કાળઝાળ ઉનાળામાં નદી સુકાઈ જતાં ખેડૂતોના બોર-કુવાઓ પણ ખાલી થઈ રહ્યા છે, જેના કારણે પશુઓ અને ખેતીવાડી માટે પાણીની ભારે અછત વર્તાઈ રહી છે. ખેડૂતોના જણાવ્યા મુજબ, જો જળાશયમાંથી પાણી છોડવામાં આવે તો બોર-કુવા રિચાર્જ થશે, સિંચાઈની સુવિધા મળશે અને પશુ-પક્ષીઓ તથા લોકોને પીવાના પાણીની સમસ્યા પણ હલ થશે.

સુરેન્દ્રનગરના નિવૃત્ત શિક્ષક અને પત્નીએ 10 વીઘા વેરાન જમીનમાં શીતળ ચંદન, આંબળા, ચીકુ, દાડમ, એપલ, બોર અને લીંબુ વાવી પ્રેરણા આપી. 30 ચંદનના છોડ સફળતાપૂર્વક વિકસ્યા, જે 15-17 વર્ષે રૂ. 3 લાખની આવક આપી શકે છે. નર્મદા કેનાલના પાણીથી ખેડૂતો સમૃદ્ધ બન્યા છે.

કડીના કલ્યાણપુરા ગામમાં શોર્ટ સર્કિટથી ખેતરમાં ભીષણ આગ લાગી. ઉનાળુ ડાંગરનો તૈયાર પાક બળીને રાખ થયો. બંધ ઓઇલ મીલ નજીક વીજ લાઈનમાં શોર્ટ સર્કિટ થતાં તણખા પડ્યા. પવનના કારણે આગ વિકરાળ બની અને ખેતરમાં ફેલાઈ. ફાયર વિભાગે ભારે જહેમત બાદ આગ પર કાબૂ મેળવ્યો. વીજતારની જાળવણીના અભાવે ઘટના બનતાં ખેડૂતોમાં રોષ.

પોરબંદર શહેરમાં આશ્ચર્યજનક રીતે ભર ઉનાળે લીલી મગફળીની આવક શરૂ થઈ છે. રાજકોટ અને વેરાવળ પંથકમાંથી લગભગ 400 કિલો મગફળી યાર્ડમાં આવી, જેનો ભાવ રૂ. 100 પ્રતિ કિલો રહ્યો. સામાન્ય રીતે ચોમાસામાં થતી આ આવક, આગોતરા વાવેતર કરતા ખેડૂતોને કારણે ઉનાળામાં જોવા મળી રહી છે. લીલી મગફળીના શોખીનો આ અસામાન્ય આવકથી ખુશ છે.

વઢવાણ તાલુકામાં નર્મદા કેનાલના અધૂરા કામને કારણે 15 વર્ષથી ખેડૂતો પાણીની રાહ જોઈ રહ્યા છે. કાળઝાળ ગરમીમાં ખેડૂતોએ કેનાલમાં ઉતરી વિરોધ કર્યો. 300 મીટર કેનાલ બનાવવાનું ભૂલાઈ જતાં બાવળ ઉગી નીકળ્યા. 500 એકર જમીન બિન-ઉપજાઉ બની રહી છે. ખેડૂતોએ ઉગ્ર આંદોલનની ચીમકી ઉચ્ચારી છે.

ખેડૂતો બિયારણ ખરીદીમાં સાવચેતી રાખે. પાક ઉત્પાદનનો આધાર બિયારણ હોવાથી, તેની ગુણવત્તા મહત્વની છે. કૃષિ વિભાગે અધિકૃત લાયસન્સ ધરાવતી સહકારી મંડળીઓ, સરકારી સંસ્થાઓ કે ખાનગી વિક્રેતાઓ પાસેથી જ ખરીદી કરવાની અપીલ કરી છે. લાયસન્સ વગરના પાસેથી ન ખરીદવું. બિલ, લોટ નંબર, ઉત્પાદન તારીખ, મુદત પૂર્ણ થવાની વિગતો, QR કોડ ચકાસણી કરવી. 4G, 5G જેવા અમાન્ય બિયારણથી દૂર રહો. મગફળી માટે ટ્રુથફુલ લેબલ/સર્ટિફિકેશન ટેગ તપાસો. પેકેટ અને બિલ સાચવી રાખો.

પ્રાકૃતિક કૃષિ પદ્ધતિ અપનાવી સીતાફળની ખેતી ખેડૂતો માટે આવક વધારવાનો અને પર્યાવરણનું સંરક્ષણ કરવાનો ઉત્તમ માર્ગ છે. ઓછા પાણી અને ખર્ચે ઉગતા સીતાફળ પાકમાં આ પદ્ધતિ અસરકારક છે. સીતાફળ સ્વાદિષ્ટ, ઔષધીય ગુણધર્મો ધરાવે છે, જે હૃદયરોગમાં પણ ઉપયોગી છે. તેના બીજમાંથી તેલ અને ખાતર બને છે. આંતરપાક તરીકે પણ વાવી શકાય છે, આમ ખેડૂતોની આવક અને પર્યાવરણ બંનેનું સંવર્ધન થાય છે.

સાબરકાંઠામાં અચાનક વાતાવરણ પલટાયું, વિજયનગર તાલુકામાં વાવાઝોડાથી દેશી કેરીના પાકને વ્યાપક નુકસાન થયું. ખેડૂતો ચિંતિત. પોશીનામાં ૧૭ મીમી કમોસમી વરસાદ, લોકોને ગરમીથી રાહત મળી.

કાલોલના જોડિયાકુવા અને આસપાસના ખેડૂતોએ નફાકારક સૂરણની ખેતી અપનાવી. ગત વર્ષે 1400 રૂા. પ્રતિ મણ ભાવ હતો, આ વર્ષે માત્ર 600 રૂા. સુધી પહોંચતા ખેડૂતો ચિંતિત. રૂા.450ના ખર્ચ સામે 600 રૂા. ભાવ મળતા આર્થિક મુશ્કેલી. સરકાર પાસે યોગ્ય ભાવ મેળવવા માંગ.

દાહોદના મુવાલીયા ફાર્મ ખાતે કૃભકો અને ખેતીવાડી વિભાગ દ્વારા આયોજિત ચર્ચામાં, આગામી સિઝન માટે ખાતર-બિયારણની ઉપલબ્ધતા, વિતરણ વ્યવસ્થા અને ખેડૂતોની સમસ્યાઓના નિરાકરણ પર ભાર મૂકાયો. રિટેલરોને ઓર્ગેનિક ખાતરોને પ્રોત્સાહન આપવા જનજાગૃતિ ફેલાવવા આહ્વાન કરાયું.

પાલનપુરમાં 8 લેન રોડ અને નવી કલેક્ટર ઓફિસ નિર્માણ દરમિયાન 136 વૃક્ષોને નુકસાન થતું બચાવવા તંત્રએ અનોખી પહેલ કરી છે. બુધવારથી કલેક્ટર ઓફિસ સામે 36 વૃક્ષોનું રિ-પ્લાન્ટેશન શરૂ થયું છે. હાઇડ્રોલિક મશીન વડે વૃક્ષોને મૂળ સહિત સુરક્ષિત રીતે ખસેડી ખુલ્લી જગ્યામાં પુનઃ સ્થાપિત કરાઈ રહ્યા છે. પર્યાવરણ જાળવણી અને વર્ષો જૂના વૃક્ષો બચાવવા આ પ્રથમવાર અપનાવાયેલ અભિગમ છે.

ઘેડ વિસ્તારની વર્ષો જૂની પૂર અને જળબંબાકારની સમસ્યાનો કાયમી ઉકેલ લાવવા ગુજરાત સરકાર મક્કમ છે. મુખ્યમંત્રી અને મનસુખ માંડવિયાના પ્રયાસોથી, બીજા તબક્કાના કામો માટે રૂ.1420 કરોડની વહીવટી મંજૂરી મળી છે. પ્રથમ તબક્કામાં કાંપ દૂર કરવા અને જળાશયો પહોળા કરવાના કામો ચાલી રહ્યા છે. આ પ્રોજેક્ટથી પાણી નિકાલ, ખારા પાણીને રોકવા અને જમીનની ફળદ્રુપતા વધારવામાં મદદ મળશે, જે હજારો પરિવારો માટે આશીર્વાદરૂપ બનશે.

ભિલોડા અને શામળાજી તાલુકાના ખેડૂતો માટે સિંચાઈ તળાવો અત્યંત મહત્વના છે, પરંતુ જાળવણીના અભાવે તેમની સ્થિતિ દયનીય બની છે. ગાંડા બાવળો, વનસ્પતિ અને કાંપને કારણે તળાવોની ઊંડાઈ ઘટી છે, જેનાથી પાણીનો સંગ્રહ ઓછો થાય છે. ખેડૂતોની માંગણી છે કે, આગામી ચોમાસા પહેલાં તળાવોમાંથી કાંપ અને વનસ્પતિ દૂર કરી તેને ઊંડા કરવામાં આવે, જેથી પાણીનો મહત્તમ સંગ્રહ થઈ શકે અને ખેડૂતોને આખું વર્ષ સિંચાઈ માટે રાહત મળી શકે.

ભાવનગર ડિસ્ટ્રીક બેંકના ચેરમેન રસિકભાઈ ભીંગરાડીયા, CEO આર.ડી. સરવૈયા, જનરલ મેનેજર જે.કે. કેવડિયા અને ડિરેક્ટર દામજીભાઈ મોરડીયાએ પાળીયાદ શાખાની મુલાકાત લીધી. સહકારી મંડળીઓના પ્રમુખો અને મંત્રીઓની ઉપસ્થિતિમાં ખેડૂતોના હિત અને બેંકની કામગીરી અંગે ચર્ચા થઈ. સૌને ખેડૂતોના કલ્યાણ માટે સાથે મળીને કામ કરવા આહ્વાન કરાયું.